2016

Okładka książki "Badanie kultury. Ludzie, projekty, realizacje"Badanie kultury. Ludzie, projekty, realizacje. Red. Anna Gomóła, Marek Pacukiewicz. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-867-5, ss. 344.

W okolicznościowej monografii przedstawiono zarówno historię Zakładu Teorii i Historii Kultury, jak i jego zmieniającą się i krystalizującą w ciągu kolejnych lat strukturę. Autorzy poszczególnych artykułów starali się ukazać dzieje Zakładu w szerokim historyczno-kulturowym, a także naukowym kontekście, uwzględniając stan polskiego kulturoznawstwa oraz jego specyfikę w ramach Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego. Książka podzielona została na dwie części. Pierwsza poświęcona jest projektom badawczym realizowanym dotychczas przez Zakład oraz profilowi naukowemu jednostki. Część druga zawiera teksty prezentujące projekty dydaktyczne, działalność  kół naukowych i  współpracę z licznymi instytucjami kultury. Osobnym zagadnieniem jest charakterystyka stosunkowo niedawno utworzonego przez pracowników Zakładu czasopisma „Laboratorium Kultury”. Do monografii dołączono  aneks, zawierający ważne dla katowickiego kulturoznawstwa dokumenty historyczne oraz wykaz absolwentów.


Okładka książki Zbigniewa Kadłubka "Bezbronne myśli. Eseje i inne pisma o Górnym Śląsku"Zbigniew Kadłubek: Bezbronne myśli. Eseje i inne pisma o Górnym Śląsku. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-930-6, ss. 308.

Prezentowana książka to zbiór esejów, szkiców i wspomnień. Zawiera też mowę sejmową oraz próby poetyckie. Wszystkie jednak – jako teksty literackie – poświęcone są różnym aspektom tożsamości górnośląskiej. Są to próby zdiagnozowania, czym jest współczesny regionalizm, czym jest Górny Śląsk na początku XXI wieku, czym jest tzw. przebudzenie górnośląskie, jakie są perspektywy śląszczyzny jako języka regionalnego etc. Pewna grupa tekstów to próby sportretowania ważnych dla Autora nieżyjących już postaci górnośląskiego życia kulturalnego (Stefan Szymutko, Michał Smolorz, Jan F. Lewandowski, Feliks Netz). Niektóre eseje mają charakter teoretyczny – chodzi o poszukiwanie metody badawczej, w  której uwzględniona zostałaby zarówno dzisiejsza egzystencja ludzi identyfikujących się z Górnym Śląskiem, jak i wolna od propagandy i przekłamań perspektywa historyczna.


Okładka książki "Centra, prowincje, zaułki. Twórczość Julii Hartwig jako auto/bio/geo/grafia"Elżbieta Dutka: Centra, prowincje, zaułki. Twórczość Julii Hartwig jako auto/bio/geo/grafia. Universitas. Kraków 2016. ISBN: 97883-242-3049-5, ss. 312.

Metaforyka i tematyka przestrzenna w twórczości autorki Zobaczonego jest jednym z najważniejszych środków ujmowania doświadczeń artystycznych i życiowych, własnych i cudzych. W pracy przedstawiono propozycję odczytania różnorodnego dorobku twórczego Julii Hartwig, obejmującego nie tylko poezję, ale także diarystykę, utwory dla dzieci, felietony, eseje i tłumaczenia, ze szczególnym uwzględnieniem właśnie aspektów przestrzennych i wymiaru autobiograficznego. Wykorzystując narzędzia podsuwane przez geopoetykę i inne tendencje badawcze związane ze „zwrotem topograficznym”, wyróżniono trzy sekwencje czasowo-przestrzenne w twórczości Julii Hartwig: francuską, z którą związane są życiowe i artystyczne początki, amerykańską – wyznaczającą istotną cezurę oraz polską – stały i trudny punkt odniesienia. Pozwalają one dostrzec w twórczości autorki Błysków swego rodzaju auto/bio/geo/grafię, a zarazem odsłaniają problematyczność kluczowych dla niej pojęć: centrum, prowincja, zaułek.


Okładka książki "Dyskurs autopromocyjny dawniej i dziś". T. 2Dyskurs autopromocyjny dawniej i dziś. T. 2. Red. Aleksandra Kalisz, Ewelina Tyc. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-767-8, ss. 168.

Zbiór przedłożonych artykułów składających się na tom Dyskurs autopromocyjny dawniej i dziś jest próbą ukazania autopromocji jako kategorii żywo obecnej w różnych dziedzinach naszego życia. Interesujące będzie zatem pokazanie różnych technik autopromocyjnych, które śmiało mogą zostać włączone do dobrych praktyk komunikacyjnych. Skoncentrowanie na tym co dawniej ma na celu przybliżenie miejsc w przeszłości, w których owe praktyki były wykorzystywane, dając początek wszelkim obecnie stosowanym mechanizmom. Ujęcie synchroniczne i diachroniczne ma zatem uświadomić czytelnikowi, że autopromocja i autoprezentacja to kategorie, których we współczesnym świecie, tak mocno zanurzonym w kulturze mediów, nie sposób uniknąć.


Okładka książki "Dyskurs i jego odmiany"

Dyskurs i jego odmiany. Red. Bożena Witosz, Katarzyna Sujkowska-Sobisz, Ewa Ficek. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-790-6, ss. 368.

Publikacja gromadzi teksty przedstawicieli zróżnicowanego pod względem metodologicznym i problemowym nurtu badań nad dyskursem w Polsce. Autorzy poszczególnych artykułów zarówno rozważają istotne zagadnienia teoretyczne, jak i dają obraz różnych odmian dyskursu publicznego, zwłaszcza instytucjonalnych (urzędowy, religijny, edukacyjny, terapeutyczny, turystyczny), wspólnot ideologicznych, etnicznych i kulturowych, oraz bogato reprezentowanego w tomie dyskursu medialnego. Interesująco wypadła – obrana w kilku artykułach – perspektywa oglądu śledząca sposoby aktualizowania tego samego zagadnienia w różnych mediach i przez różne wspólnoty dyskursu. Wiele miejsca w opracowaniu poświęca się problematyce teoretycznej (sposobom podziału przestrzeni komunikacji publicznej, metodom analizy dyskursu czy wreszcie kontekstom badawczym, które metody analizy dyskursu otwierają i z którymi się splatają).


Okładka książki "HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii"HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii. Red. Alicja Bemben, Rafał Borysławski, Justyna Jajszczok, Jakub Wolff (Gajda). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-775-3, ss. 188.

Tom jest zbiorem tekstów wynikających z fascynacji mnogością i wagą ról śmiechu w kulturze. W artykułach zawartych w niniejszym zbiorze spotykają się różne jego tropy i różne jego literackie i kulturowe odwzorowania, od antyku do współczesności. Wspólnym celem książki jest porównawcze przyjrzenie się rolom i znaczeniom śmiechu w historii, kulturze i literaturze europejskiej – ze szczególnym uwzględnieniem śmieszności w historii, śmiechu jako narzędzia manipulacji, miejsca i wieloznaczności śmiechu w tekstach historycznych i literackich,  karnawałowości w historii i historii karnawałowości, elementu zabawy w historii i literaturze, historii jako zbiorowej histerii, elementu szaleństwa, paranoiczności i maniakalności w tekstach historycznych i literackich – oraz szeroko rozumianym teoretycznym, filozoficznym i psychologicznym aspektom śmiechu.  Wszystkie teksty tworzące HistoRisus przypominają jednocześnie, że historia śmiechu w kulturze zachodniej to również historia prób jego tłumienia i zamykania w ramach, które dobrze określają bachtinowskie kategorie karnawałowości.


okładka książki pt. "Gościnność polska"Adam Pisarek: Gościnność polska. O kulturowych konkretyzacjach idei. grupakulturalna.pl. Katowice 2016. ISBN: 9788393401192 (wersja papierowa), 9788394420208 (wersja elektroniczna), ss. 264.

Książka pokazuje, w jaki sposób nasze wyobrażenia o gościnności łączą się z konkretnymi praktykami gościny. Autor bada w tym celu wybrane gesty, sekwencje przyjmowania i niewyartykułowane zasady stojące u podstaw partykularnego kodu gościnności oraz ich wpływ na rozumienie abstrakcyjnej idei. Interesują go zarówno strukturalne uwarunkowania pojęcia, jak i wpisane w czas i przestrzeń oraz w ciało i pokarm znaczenia. Poszukuje także odpowiedzi na pytanie, gdzie przebiegają granice gościnności i w jaki sposób pomagają one w budowaniu trwałych wzorców stabilizujących różne warstwy systemu kulturowego. Stara się również udowodnić, że możemy traktować praktyki gościnności jako przeprowadzany na wielką skalę akt wymiany punktów widzenia.

Książkę można pobrać za darmo ze strony: www.grupakulturalna.pl/?page_id=296


Okładka książki "Język w internecie. Antologia" Język w internecie. Antologia. Red. Małgorzata Kita, Iwona Loewe. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-697-8, SS. 244.

Tom jest uszczegółowieniem poprzedniej publikacji redaktorek pt. Język w mediach. Antologia. W tym cyklu ukazał się też niedawno zbiór Język w telewizji. Antologia (2016). Internet jest medium i zarazem środowiskiem komunikacyjnym niewyobrażalnie rozległym, zróżnicowanym i sfragmentaryzowanym. Wybrane do antologii teksty ukazują zjawiska ważne w komunikacji werbalnej, ale też będące fragmentami czy wycinkami „galaktyki języka internetu”. W tomie Czytelnik znajdzie artykuły znawców problematyki z różnych ośrodków naukowych. Są tu teksty podejmujące problematykę ogólną, teoretyczną, jak też opisy i analizy oraz interpretacje zjawisk szczegółowych, ujmujące istotne i nowe zjawiska charakterystyczne dla języka w internecie, wypracowującego praktyki komunikacyjne charakterystyczne dla niego, ale też wchłaniającego właściwości wcześniejszych mediów. To, co dla niego typowe, to duża dynamika zmian dokonujących się w przestrzeni komunikacji w Sieci.


Okładka książki: "Komunikacja międzykulturowa. Przekład / komparatystyka / teoria i historia literatury"Komunikacja międzykulturowa. Przekład / komparatystyka / teoria i historia literatury. Księga jubileuszowa dedykowana profesor Bożenie Tokarzowej. Red. Monika Gawlak, Alina Świeściak. Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”. Katowice 2016. ISBN: 978-83-7164-915-8, ss. 600.

Książka jest miejscem spotkania teoretyków, historyków literatury, kulturoznawców, przekładoznawców; polonistów, slawistów i neofilologów; Polaków i Słoweńców. Podzielona została  na  trzy  części. W pierwszej, dla której osią tematyczną jest przekład, znalazły się  teksty  z zakresu  teorii  przekładu  i przekładowej  praktyki, omawiające przypadki konkretnych tłumaczeń i nowe zjawiska translatoryczne  (przede  wszystkim  odnoszące  się  do  strategii wzajemnych tłumaczeń literatury polskiej i słoweńskiej, ale także dotyczące  innych  literatur:  słowackiej,  rosyjskiej,  ukraińskiej, i tłumaczenia maszynowego). Do drugiej części, komparatystycznej, weszły teksty stanowiące analizę porównawczą twórczości wybranych autorów  (znowu:  głównie  polskich  i słoweńskich, ale  nie  tylko),  omówienia  dorobku  twórców  funkcjonujących na granicy kultur i na granicy sztuk, problemy recepcji, artykuł na  temat performatywnych  aspektów  komunikacji  międzykulturowej. Trzecia  część,  teoretyczno-  i historycznoliteracka,  zaczyna  się tekstem na temat dzisiejszej sytuacji historii literatury jako nauki, a kolejne podejmują zagadnienia teoretyczne (jak narracja, awangardowość) albo koncentrują się na konkretnych utworach, wydobywając  z nich  problemy  tożsamości,  wielokulturowości,  sytuując  wobec  zachodzących  dzisiaj  zmian  estetycznych i politycznych.


Okładka książki "Miscellanea Byzantina I"Miscellanea Byzantina I. Red. Tomasz Labuk, Przemysław Marciniak. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-932-0, ss. 182.

Niniejszy tom zbiera prace badaczy skupionych wokół Centrum Badań nad Literaturą i Recepcją Bizancjum Uniwersytetu Śląskiego. Wśród autorów są zarazem pracownicy Centrum, jak i zaproszeni goście ze Stanów Zjednoczonych i Francji, którzy współpracują z katowickim  ośrodkiem. „Miscellanea I” są pierwszym efektem prowadzonego w Centrum projektu NCN  „Historia intelektualna dwunastowiecznego Bizancjum – przejęcie i przekształcenie literatury antycznej”. Zamieszczone w zbiorze różnorodne artykuły  (stąd tytuł – Miscellanea) koncentrują  się przede wszystkim  na zagadnieniu recepcji kultury i literatury antycznej w Bizancjum, począwszy od dzieła Jana Malalasa (Vi w.), poprzez utwory wybitnych dwunastowiecznych uczonych i pisarzy (Teodora Prodromosa i Eustatiusza z Tesaloniki), po zaangażowaną politycznie twórczość późnobizantyńskiego filozofa, Gemistosa Plethona.


Okładka książki "Nowy Nowak (Tadeusz)"Nowy Nowak (Tadeusz). Zbiór szkiców z reprodukcjami obrazów Stanisława Baja + płyta CD. Red. Ryszard Knapek, Józef Olejniczak. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-226-3002-0, ss. 264.

Pierwsza zbiorowa monografia twórczości Tadeusza Nowaka to próba odczytania tego dzieła na nowo – w nowych kontekstach oraz przy zastosowaniu języków opisu i interpretacji, jakie wyłoniły się w naukach humanistycznych ostatnich dekad. Ale jest to też próba całościowego oglądu tego dzieła, inspirującego zarówno badaczy literatury, jak i malarzy (stąd w tomie opublikowano reprodukcje malarstwa Stanisława Baja, a na okładce namalowany przez niego portret poety), bardów (na dołączonej do tomu płycie znaleźć można pieśni do wierszy Nowaka wykonywane przez Jacka Telusa i Kalinę Jaglarz) oraz po prostu przyjaciół poety (Stanisława Balbusa, Stanisława Baja).


Okładka książki pt. "Par cœur"Par cœur. Twórczość dla dzieci i młodzieży raz jeszcze. Red. Iwona Gralewicz-Wolny, Beata Mytych-Forajter. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-852-1, ss. 264.

Książka Par cœur. Twórczość dla dzieci i młodzieży raz jeszcze składa się z dwunastu tekstów o charakterze analityczno-interpretacyjnym oraz wprowadzającego w problematykę tomu − wywiadu przeprowadzonego przez redaktorki z Aleksandrem Nawareckim. Tom pomyślany został jako zespołowa próba wyrażenia i przepracowania nie zawsze uświadomionego długu, jaki profesjonalni interpretatorzy: badacze literatury, jej historycy i teoretycy oraz językoznawcy − zaciągnęli w okresie dzieciństwa od wtedy czytanych lektur. Jest także pretekstem do użycia zawodowych narzędzi i kompetencji w odniesieniu do lektur z zakresu tzw. literatury czwartej. Na książkę składają się teksty, dla których punktem wyjścia stały się utwory niejednorodne gatunkowo powstałe w różnym czasie i różnego kalibru.


 

okładka książki "Patrzenie i widzenie w kontekstach kulturoznawczych" Patrzenie i widzenie w kontekstach kulturoznawczych. Red. Jakub Dziewit, Małgorzata Kołodziej, Adam Pisarek. grupakulturalna.pl. Katowice 2016. ISBN: 978-83-944202-6-0 (wersja papierowa), 978-83-944202-5-3 (wersja elektroniczna), ss. 394.

Spośród wszystkich zwrotów i przełomów humanistyki to właśnie ten „obrazowy” (ikoniczny/wizualny/piktorialny) opisuje się najczęściej we współczesnych badaniach nad kulturą. Na przecięciu podejścia kulturoznawczego i antropologicznego prężnie rozwijają się antropologie: obrazu, wizualności, wizualna, mediów, kultury wizualnej. Proponowana w tomie refleksja w centrum ustawia jednak nie obraz, ale człowieka – to on patrzy i widzi w pewien sposób, uwarunkowany kontekstem kulturowym, historycznym, społecznym i medialnym. Analizie poddane są zarówno praktyki oraz teksty kultury, jak i dyskurs na ich temat – takie ujęcie pozwoliło na uporządkowanie zagadnienia w trzech częściach: Antropologia / historia kultury, Teksty kultury i Media w kulturze.

Książkę można pobrać za darmo ze strony: www.grupakulturalna.pl/?page_id=400

Okładka książki "Piłeczka. Studia o ruchu i melancholii"Piłeczka. Studia o ruchu i melancholii. Red. Wioletta Bojda, Aleksander Nawarecki. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, IBL PAN. Katowice 2016. ISBN: 978-83-226-3037-2, ss. 316.

Piłeczka. Studia o ruchu i melancholii jest tomem zbiorowym dedykowanym Markowi Bieńczykowi z okazji jego urodzin. Tworzą go teksty, powstałe z inspiracji twórczością autora Tworek, Książki twarzy czy Jabłka Olgi, poświęcone refleksji nad możliwością pogodzenia estetyki melancholii z afirmacją życia i żywiołem literackiej gry. Wśród nich są próbki prozatorskie, wiersze, przekłady, eseje, które wyszły spod pióra tak znamienitych autorów, jak: Milan Kundera, Michał Paweł Markowski, Małgorzata Łukasiewicz, Marian Kisiel, Marek Zaleski, Jacek Leociak, Ryszard Koziołek, Tadeusz Sławek…, a okładkę zdobi obraz Adama Patrzyka, namalowany specjalnie na tę okazję.

 


Okładka książki "Polski język motoryzacyjny początku XXI wieku (na materiale portali hobbystycznych)"Wioletta Wilczek: Polski język motoryzacyjny początku XXI wieku (na materiale portali hobbystycznych). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-886-6, ss. 240.

Książka zawiera językoznawczą analizę portali motoryzacyjnych będących przykładem hobbystycznych serwisów internetowych. Oglądowi badawczemu poddano dwa typy portali: ogólne (stereotypowo adresowane do mężczyzn) oraz portale dla kobiet. Dwie główne perspektywy badawcze pracy to lingwistyka płci oraz socjolingwistyka. W podrozdziałach analitycznych dotyczących lingwistyki płci zostały zweryfikowane właściwości języka kobiet i mężczyzn oraz stereotypy płciowe obecne na gruncie motoryzacji. Przeprowadzone analizy w wielu miejscach zakwestionowały podział cech językowych względem danej płci oraz stereotypowe wyobrażenia na temat kierowców (głównie wizerunek kobiet za kierownicą). W części socjolingwistycznej scharakteryzowano najważniejsze kręgi leksykalno-semantyczne w socjolekcie motoryzacyjnym użytkowników portali internetowych. Opis poszczególnych zagadnień ukazał rozległość zaobserwowanego słownictwa oraz różnorodność środków językowych funkcjonujących w badanym socjolekcie.


Okładka książki "Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka. Tracing Tadeusz Sławek’s Routes"

Polytropos. Na drogach Tadeusza Sławka. Tracing Tadeusz Sławek’s Routes. Red. Piotr Bogalecki, Zbigniew Kadłubek, Alina Mitek-Dziemba, Karolina Pospiszil. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-226-3008-2, ss. 628.

Dwujęzyczny tom to zbiór artykułów, esejów, wspomnień i wierszy dedykowanych Tadeuszowi Sławkowi przez współpracowników, uczniów i przyjaciół w 70. jego urodzin. Książka ta stanowi rozpisany na wiele głosów dialog toczący się wokół bogatej spuścizny literackiej, akademickiej i filozoficznej Profesora, mający ambicję prześledzenia Jego idiosynkratycznych ścieżek, jak też wytyczenia dróg własnych, kluczących niejasno wokół lub przecinających się z wielotorową myślą Jubilata. Publikacji patronuje homerycka metafora polytropos, czyli idea Odyseuszowej wielodrożności, polimorficzności, sprytu i inwencji, która ma jednocześnie znaczenie językowe: politropia to sztuka stosowania wielości figur i tropów, retoryczna zmyślność, mistrzostwo w posługiwaniu się słowem, a zarazem zwielokrotniona odpowiedź na różnorodność doświadczenia.


 

okładka książki pt. "Pomiędzy tożsamością a obrazem" Pomiędzy tożsamością a obrazem. Red. Miłosz Markiewicz, Agata Stronciwilk, Paweł Ziegler. grupakulturalna.pl. Katowice 2016. ISBN: 978-83-944202-8-4 (wersja papierowa), 978-83-944202-7-7 (wersja elektroniczna), ss. 246.

Tożsamość oraz obraz pozostają jednymi z najważniejszych zagadnień współczesnej humanistyki. To wokół nich budowane są kolejne teorie, czy wręcz całe dziedziny wiedzy. Autorzy tekstów zawartych w tomie zadają pytanie, co wyłania się ze zderzenia obu pojęć. Przedmiotem ich zainteresowań jest więc nie tożsamość bądź obraz, ale wszystko to, co odnajdziemy pomiędzy nimi, co wyrasta na skrzyżowaniu dyskursów. Zamieszczone tu studia obejmują refleksją zarówno sztukę, jak i literaturę, film, fotografię czy poezję. Poprzez badania nad konkretnymi tekstami kultury oraz rozważania teoretyczne, autorzy starają się ujawnić skomplikowane relacje zachodzące pomiędzy tym, co tożsamościowe a obrazowością. Pytają zarówno o obrazowanie tożsamości, jak i o tożsamość samego obrazu. Przede wszystkim jednak towarzyszą im pytania o nas samych – o to, co widzimy, kiedy patrzymy w lustro, w jaki sposób kreujemy obrazy i jak im podlegamy.

Książkę można pobrać za darmo ze strony: www.grupakulturalna.pl/?page_id=426

Okładka książki pt. "Sklad_osobowy" cz. 2

Skład osobowy. Szkice o prozaikach współczesnych. Cz. 2. Red. Agnieszka Nęcka, Dariusz Nowacki, Jolanta Pasterska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-735-7, ss. 568.

Prace zawarte w drugim tomie Składu osobowego skupiają się wokół twórczości 21 polskich pisarzy współczesnych. Książka jest zbiorem omówień i interpretacji dorobku poszczególnych twórców, należących do różnych generacji. Różne są też rozmiary dorobku i zakresy pisarskiej sławy, poetyki i pomysły na uprawianie beletrystyki. Owa różnorodność czy „różnojęzyczność” spotyka się z autorskością wypowiedzi badaczy i krytyków, których szkice złożyły się na część drugą Składu osobowego. Do każdego z tekstów – podobnie jak poprzednio – zostały dołączone zestawienia biobibliograficzne.


Okładka książki Karoliny Pospiszil "Swojskość i utrata. Obrazy Górnego Śląska w literaturze polskiej i czeskiej po 1989 roku"Karolina Pospiszil: Swojskość i utrata. Obrazy Górnego Śląska w literaturze polskiej i czeskiej po 1989 roku. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-976-4, ss. 224.

Książka przedstawia obrazy Górnego Śląska obecne w literaturze polsko-, czesko- i śląskojęzycznej. Autorka, sięgając do metodologii związanych ze zwrotem przestrzennym, stara się ukazać jak najpełniejszą analizę reprezentacji badanego regionu. Nie ucieka od kwestii kontrowersyjnych, jak: konflikty narosłe wokół szeroko rozumianych historycznych narracji o Górnym Śląsku (wspomina także o słynnym sporze o wystawę stałą w Muzeum Śląskim), pograniczność i wielokulturowość regionu czy tzw. śląska krzywda. Książka jest wynikiem analizy kilkudziesięciu tekstów literackich i szerzej rozumianych tekstów kultury. Autorka szuka odpowiedzi na pytania m.in., o to, jak funkcjonuje Górny Śląsk w literaturze i jakie związki łączą jego literackie (i kulturowe) obrazy z rzeczywistością pozaliteracką, dlaczego tak późno się nim zainteresowano oraz czy można mówić o modelu pisania o tym regionie.


Okładka książki "Wartościowanie w internetowych komentarzach do artykułów prasowych dotyczących stosunków niemiecko-polskich. Próba analizy pragmalingwistycznej"Mariusz Jakosz: Wartościowanie w internetowych komentarzach do artykułów prasowych dotyczących stosunków niemiecko-polskich. Próba analizy pragmalingwistycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-840-8, ss. 222.

Publikacja jest interdyscyplinarną, osadzoną w językoznawstwie pracą nad zagadnieniem wartościowania w języku i przy jego pomocy. Jej celem jest przedstawienie strategii wyrażania etnicznych sądów wartościujących na przykładzie stosunków niemiecko-polskich. Materiał badawczy stanowią komentarze internetowe do artykułów prasowych, które ukazywały się na forach internetowych opiniotwórczych dzienników i tygodników niemieckich. Okres badawczy obejmował lata 2009–2013. W pracy ukazano najczęstsze motywy oraz źródła formułowania etnicznych sądów wartościujących. Przedstawiono także wizerunek Polski i Polaków od XIX wieku aż po czasy współczesne.

 


okładka książki Agnieszki Pieli pt. "Pozorna tożsamość..."Agnieszka Piela: Pozorna tożsamość. Polskie tradycjonalizmy z semantycznym archaizmem. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016. ISBN: 978-83-8012-731-9, ss. 200.

Podstawowym celem monografii jest opis wybranych współczesnych połączeń wyrazowych (frazeologizmy, paremie, zestawienia, terminy) mieszczących w swoim składzie archaizm semantyczny. Omawiane w pracy konstrukcje słowne nie noszą wyraźnych śladów archaiczności, z pozoru są współczesne, tożsame, niczym się nie wyróżniają. To dowód na to, że ślady obecności historii we współczesnej polszczyźnie nie zawsze łatwo wykryć, czasem są one utajone, a nawet nieuświadamiane. Tego typu związki wyrazowe autorka nazywa w rozprawie tradycjonalizmami (w opozycji do związków bez archaicznych form języka w swoim składzie). Analizie poddaje każdą z osobna konstrukcję słowną z archaizmem, pokazuje w przekroju historycznym jej losy w języku polskim. Opis zachowanych do współczesności jednostek jest dla badaczki bodźcem do podejmowania szerszych rozmyślań m.in. na temat powodów trwałości jednych frazeologizmów z elementem archaicznym i braku stabilizacji innych czy procesów reinterpretacyjnych. Fakt, że wyrazy zachowały swoje dawne znaczenia w konstrukcjach słownych, nie oznacza jeszcze, że te sensy są trwałe i nie mogą ulec zapomnieniu. Zdarza się, że konstrukcje słowne mieszczące jakiś historyczny element języka są dzisiaj rozumiane na nowo, interpretowane na podstawie aktualnego znaczenia wyrazu, czasem ulegają modyfikacjom semantycznym czy formalnym.


Okładka książki pt. "Oblicza artystów. W kręgu narracji Eberharda Hilschera" przedstawiająca postać artystyNina Nowara-Matusik: Oblicza artystów. W kręgu narracji Eberharda Hilschera. Wydawnictwo Universitas. Kraków 2016. ISBN: 97883-242-3051-8, ss. 272.

Bohaterem książki jest artysta i jego wielorakie oblicza, wykreowane przez niemieckiego pisarza Eberharda Hilschera, twórcy sytuowanego dotychczas poza kanonem literatury powstałej w byłej NRD. Zasadniczą część rozprawy stanowią interpretacje wybranych utworów literackich, a ich główną osią są postaci artystów. Odkrywanie ich indywidualnych tożsamości pozwala jednocześnie odsłonić oblicze pisarza spoza głównego nurtu oraz zrewidować jego miejsce w historii literatury niemieckiej.

 

Accessibility