„Postpamięć w literaturze dla dzieci i młodzieży”

dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek (Katedra Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej)

Memory boom i odpamiętywanie przeszłości stały się niezwykle wyrazistym zjawiskiem kulturowym od niedawna zauważalnym również w literaturze czwartej. Memorialnemu opisowi podlegają już nie tylko wydarzenia z przeszłości, które od lat mieszczą się w narodowych kanonach pamiętania (np. powstanie warszawskie), ale i te, które do tej pory zajmowały raczej marginalne miejsce w literaturze osobnej. Wzrost zainteresowania Holokaustem w literaturze czwartej odnotowany na początku XXI wieku ma z pewnością wiele przyczyn. Należałoby ich upatrywać w przemianach w podejmowaniu problemów do tej pory tabuizowanych, studiach nad pamięcią oraz w postpamięciowych narracjach, doświadczeniach z nowoczesnym definiowaniem prozy historycznej spod znaku White’a czy w postkolonialnym odczarowaniu totalności jednego dyskursu. Nie sposób nie zauważyć, że popularność zagadnienia w literaturze polskiej wynika również z rodzimego kontekstu. Można uznać, że literatura czwarta podejmując próbę uwątkowienia narracji o Holokauście, a co za tym idzie, „uporządkowania” pamięci, sprawia, że młody czytelnik porusza się raczej w przestrzeni imaginarium Zagłady, wszak współczesne książki dla dzieci i młodzieży należą już przecież do narracji „drugiego” czy nawet „trzeciego pokolenia”. W(y)czytać Zagładę… jest zatem próbą uchwycenia i opisania wybranych toposów Zagłady sklasyfikowanych przez Sławomira Buryłę, które często uruchamiane przez współczesnych twórców przyjmują bardziej formę imaginacyjnych obrazów niż sytuują się w kręgu dziecięcej literatury faktu. Badając imaginarium Zagłady, skupiłam się więc na wyraźnych powtórzeniach wątków, obrazów oraz metafor.

Accessibility