„Współczesny teatr polityczny”

dr Aneta Głowacka (Zakład Teatru i Dramatu, Instytut Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych)

 

Polski teatr po 1989 roku, zwłaszcza w głównym nurcie, konsekwentnie dąży do zatarcia granic między kulturą wysoką i niską. Flirty z kulturą popularną, incydentalne w czasach PRL-u, przerodziły się obecnie w szeroki nurt poszukiwań, gier, zapożyczeń i interferencji. Można wręcz powiedzieć, że doszło do konwencjonalizacji estetyki, która jeszcze na przełomie XX i XXI wieku budziła kontrowersje Moje badania nad estetyką popkultury w teatrze koncentrują się zarówno strategiach artystycznych poszczególnych twórców, jak i przemianach, jakim ulega teatr czerpiący z niskiego obiegu kultury.

W wielu teatrach, zwłaszcza z mniejszych ośrodków, podejmuje się działania, które angażują lokalne społeczności. W spektaklach pojawiają się tematy związane z historią oraz kulturową i etniczną tożsamością miejsca. Artyści poddają refleksji działanie mechanizmów pamięci, przywołują przeżycia indywidualne i zbiorowe nieuwzględnione w ogólnodostępnej wersji historii. Spektakle wpisują się więc w kontekst miejsca, poruszając lokalne problemy społeczne i polityczne. Moje badania są związane szczególnie z teatrem na Górnym Śląsku, który aktywnie uczestniczy w budowaniu zbiorowej tożsamości mieszkańców regionu, jak również poddaje ją krytycznemu namysłowi, naświetla i podważa kulturowe stereotypy, rekonstruuje historię.

Teatr może być polityczny w dwojaki sposób: ze względu na swoje społeczne oddziaływanie – w tym sensie każdy teatr jest polityczny – oraz kiedy angażuje się w działania polityczne. Jest więc polityczny ze względu na swoją ideologię i program.

Teatr polityczny w Polsce ma bogatą tradycję, zwłaszcza w XX wieku znaczoną nazwiskami znakomitych reżyserów i dramatopisarzy. Początek XXI wieku to nowa odsłona teatru politycznego, który zerwał z wcześniejszym teatrem aluzji i metafory, komunikując się z widzem językiem zaczerpniętym z ulicy. W swoich zainteresowaniach koncentruję się przede wszystkim na współczesnym teatrze politycznym, jego formach, estetyce, strategiach artystycznych i ewolucji.

Accessibility