„Teksty i konteksty Nagrody Literackiej Nike”

kierownicy projektu: dr Joanna Przyklenk (Zakład Historii Języka Polskiego, Instytut Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej), dr Katarzyna Sujkowska-Sobisz (Zakład Lingwistyki Tekstu i Dyskursu, Instytut Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej)

słowa kluczowe: Nagroda Literacka Nike, tożsamość popkulturowego odbiorcy, recepcja, granica i graniczność

Centralne miejsce w prowadzonych studiach zajmują zarówno książki wyróżnione Nagrodą Literacką Nike (też nagrodzone w towarzyszącym głównemu konkursowi plebiscycie czytelników), jak i zróżnicowane generycznie teksty kultury popularnej będące reakcją konkretnych odbiorców na przyznaną nagrodę i/lub lekturę docenionych w trybie konkursowo-plebiscytowym utworów literackich. Zwraca się tu uwagę m.in. na kategorie dominujące w opisie danej książki, utekstowioną kategorię czytelnika z właściwymi jej popkulturalnymi determinantami, sposoby recepcji czy dyskursywny wymiar danego utworu.

Konkurs o Nagrodę Literacką Nike wydaje się dlatego inspirujący badawczo, bo jak żaden inny – będąc centrum genologicznie zróżnicowanych tekstów – wpisuje się w dwa porządki kulturowe zarazem. Funkcjonuje na styku kultury wysokiej, elitarnej – bo przedmiotem konkursu są często (arcy)dzieła polskiej literatury pięknej; i niskiej, popularnej – bo dzięki nowoczesnym metodom promocji i zaangażowaniu mediów możliwe jest zachęcenie do czynnego udziału w konkursie przeciętnych odbiorców. O wpisywaniu się konkursu w przestrzeń ideologicznie właściwą kulturze ocenianej jako niska, może świadczyć i to, że cele jego są wyraźnie merkantylne, a mianowicie obok głównej, niebagatelnej nagrody finansowej, niewątpliwie rozgłos sprzyjający sprzedaży książek będących w ścisłym finale. Wygrana to nie tylko uznanie krytyków literackich, ale także, a może zwłaszcza: obok sukcesu komercyjnego również sukces w wymiarze medialnym- finaliści i zwycięzca konkursu stają się przez chwilę osobami medialnymi, choć często w rejestrze mocno celebryckim.

Oglądanie rozmaitych tekstów budujących różne dyskursy wokół konkursu o Nagrodę Literacką Nike wydaje się intersujące również dlatego, że determinujące ich powstawanie autorskie intencje niezmiernie się różnią, dobór stylistycznych rejestrów również nie jest tożsamy, a najważniejsze jest to, że mimo ogromnych różnic, można mówić o pewnej tekstowej tkance budującej świat konkursu o Nagrodę Literacką Nike.

Accessibility