„Bibliotheca Bavoroviana Leopliensis”

dr hab. Jolanta Gwioździk (Zakład Historii Książki i Bibliotek, Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej)

Celem projektu NPRH jest interdyscyplinarne opracowanie oraz udostępnienie cyfrowej bazy druków XVII w. z Biblioteki Fundacji Wiktora hr. Baworowskiego we Lwowie, jednej z najważniejszych bibliotek fundacyjnych. Została ona założona w 1854 r., a w 1900 r., po przekazaniu miastu zbiorów, stała się dostępna publicznie. Biblioteka specjalizowała się w gromadzeniu dzieł polskich i Polski dotyczących, w tym druków z zakresu historii oraz literatury pięknej, politycznej, prawniczej, liturgicznej, matematyczno-astronomicznej, przyrodniczej oraz kaznodziejskiej, polemicznej i apologetycznej. W 1875 r. zawierała do 7 tysięcy dzieł polskich lub dotyczących polskiej literatury oraz 4 tys. druków obcych, a także liczący kilkaset tomów staropolski zbiór panegiryków i literatury okolicznościowej. W skład kolekcji weszły także księgozbiory Aleksandra i Kazimierza Stadnickich, Ambrożego Grabowskiego, Alojzego Ossolińskiego, Kazimierza Stroczyńskiego, Leona Dembowskiego, Walentego Skorochód-Majewskiego, Dionizego Zubrzyckiego oraz Aleksandra Batowskiego (większość Biblioteki Odnowskiej). W 1914 r. zakupiono ponadto jedną z najważniejszych kolekcji rękopisów i starych druków w Polsce, pochodzącą ze zbiorów Zygmunta hr. Czarneckiego z Ruska w Wielkopolsce. Jej podstawą były zbiory familijne po ks. Franciszku Ponińskim, wzbogacane przez zakup zbiorów po kasztelanie Bielińskim, Aleksym Prusinowskim, pochodzące z biblioteki Kałuskich oraz po Józefie Julianie Biergielu ze Słucka. W ten sposób ukształtowany i powiększany księgozbiór wieloaspektowo dokumentował historii i kulturę dawnej Rzeczypospolitej. Stał się kolekcją o fundamentalnym znaczeniu nie tylko dla dawnego i współczesnego Lwowa, ale także dla polskiej kultury narodowej.

Obecnie zasadnicza część kolekcji znajduje się w zbiorach Biblioteki Naukowej AN Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. W projekcie przewidziano kompleksową analizę bibliologiczną (opracowanie druków XVII w., wraz z ich cyfrową dokumentacją, obejmującą bazy opraw i zapisów proweniencyjnych) oraz fizykochemiczną. Zaplanowano także opublikowanie historii kształtowania się zasobu historycznego, omówienie dziejów jego użytkowania, a ponadto charakterystykę rzeczową i typograficzną wybranych poloników i cymeliów.

Accessibility