Najczęściej zadawane pytania (191) Ortografia (466) Interpunkcja (161) Wymowa (61) Znaczenie (176) Etymologia (254) Historia języka (21) Składnia (254) Słowotwórstwo (101) Odmiana (268) Frazeologia (109) Poprawność komunikacyjna (196) Nazwy własne (312) Wyrazy obce (62) Różne (144) Wszystkie tematy (2585)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-10-10
Jak powinna wyglądać odmiana nazwiska znanego francuskiego filozofa? W mianowniku to Michel Onfray.
W polszczyźnie odmienia się większość nazwisk zarówno rodzimych, jak i obcych, należy tylko ustalić, jaki jest wzór odmiany. Najważniejszą wskazówką jest to, jaka głoska (nie litera!) kończy wyraz, czyli jak się nazwisko wymawia. Nazwisko Onfray wymawiamy [onfre], zaliczymy je zatem do grupy nazwisk męskich zakończonych na samogłoskę -e w liczbie pojedynczej (podobnie jak Linde, Kolbe, Rilke, Dante), a te na gruncie polskim odmieniają się jak zwykłe przymiotniki w rodzaju nijakim (np. trudne, białe, dobre), z tą różnicą, że w nazwach własnych w narzędniku i miejscowniku zamiast końcówki -ym (np. trudnym, białym, dobrym) dodajemy -em (np. Lindem, Kolbem, Rilkem, Dantem).
Skoro nazwisko nas interesujące inaczej się wymawia niż zapisuje, bo liter jest w nim więcej niż głosek, zasady pisowni polskiej nakazują, by zaznaczyć różnicę ilościową pomiędzy składem głoskowym (wymową) a składem literowym (pisownią), oddzielając za pomocą apostrofu końcówki fleksyjne kolejnych przypadków od oryginalnej postaci nazwiska.
Formy liczby pojedynczej przedstawiałyby się następująco:

M. Michel Onfray
DB. Michela Onfray’go [wym. onfrego]
C. Michelowi Onfray’mu [wym. onfremu]
N. (z) Michelem Onfray’m [wym. onfrem]
Ms. (o) Michelu Onfray’m [wym. onfrem]

Podobnie odmieniają się nazwiska francuskich literatów: Rabelais (wymawiane [rable]), Beaumarchais [wym. bomarsze]: Rabelais’go [wym. rablego], Rabelais’mu [wym. rablemu], Rabelais’m [wym. rablem], Beaumarchais’go [wym. bomarszego], Beaumarchais’mu [wym. bomarszemu], Beaumarchais’m [wym. bomarszem].

Szczegółowe, obszerne wskazówki dotyczące odmiany nazwisk polskich i obcych zamieszcza „Nowy słownik poprawnej polszczyzny” pod red. Andrzeja Markowskiego w haśle problemowym „Nazwiska”.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-04-22
Czy w nazwie Zespół Szkół Mechanicznych, Elektrycznych i Elektronicznych powinno się stawiać przecinek?
Nie ma powodu, aby unikać przecinka w nazwach instytucji, jeśli przecinek ów jest konieczny, aby oddzielić kolejne człony nazwy. Jako przykład warto wskazać nazwy ministerstw w III Rzeczpospolitej: Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Także wydziały i inne jednostki organizacyjne uniwersytetów – jeśli zajmują się więcej niż dwoma dziedzinami wiedzy – mogą przyjmować nazwy zawierające przecinek, np. Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii, Zakład Chemii Nieorganicznej, Metaloorganicznej i Katalizy. Nie należy zapominać również o nazwach imprez kulturalnych i innych wydarzeń, które skupiają się na wielu podmiotach, jak np. niegdysiejsze Dni Kultury, Oświaty, Książki i Prasy.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-04-16
Czy imię francuskiego filozofa Bergsona – Henri – jest odmienne?
Niektóre słowniki – jak „Nowy słownik poprawnej polszczyzny” pod red. Andrzeja Markowskiego – odnotowują francuskie imię Henri jako nieodmienne, w innych natomiast – jak w „Słowniku nazw własnych” Jana Grzeni – odnajdziemy formy odmiany: Henri, Henriego, Henriemu, Henrim. W polszczyźnie dopuszczalne jest nieodmienianie nazwisk czy imion, które są zakończone na sylabę akcentowaną, a imię Henri powinno być zgodnie z zasadami wymowy francuskiej wymawiane jako [ã-ri] z akcentem oksytonicznym (położonym na ostatniej sylabie) i jako takie spełniałoby wymieniony warunek. Imię francuskie jest jednak podobne do anglosaskiego Henry i z chęcią odmieniane, a nawet czasem z nim mylone, Henry natomiast przyjmuje w polszczyźnie następujące formy: Henry’ego, Henry’emy, Henrym (ta forma bez apostrofu).
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-04-15
Jak się odmienia nazwisko Morricone?
Nazwisko tego włoskiego kompozytora należy do grupy nazwisk i imion męskich zakończonych na samogłoskę -e (zob. też np. Bramante, Tornatore, Corleone, Dante, Reszke, Wende, Linde, Rilke, Kolbe). Nazwy te są odmieniane jak przymiotniki w rodzaju nijakim (np. nudne), w narzędniku i miejscowniku mają końcówkę fleksyjną -em, co odróżnia je od form odmiany przymiotników niebędących nazwami własnymi.
Odmiana wygląda następująco:
M. Morricone, Linde,
D. Morriconego, Lindego,
C. Morriconemu, Lindemu,
B. Morriconego, Lindego,
N. Morriconem, Lindem,
Ms. Morriconem, Lindem.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-03-30
Jak odmienia się nazwa Lyon?
Francuskie nazwy, w których na końcu wyrazu nie występuje różnica pomiędzy pisownią a wymową, nie sprawiają problemów w odmianie. Nazwa Lyon na gruncie polskim będzie przybierać podobne formy jak Babilon:

M. Lyon,
D. Lyonu,
C. Lyonowi,
B. Lyon,
N. Lyonem,
Ms. Lyonie.

W ustaleniu poprawnych form pisowni i odmiany nazw miejscowych pomóc mogą m.in. publikacje Jana Grzeni, takie jak „Słownik nazw własnych” czy „Słownik nazw geograficznych”, a także „Wielki słownik ortograficzny” PWN, dostępny także w wersji elektronicznej: http://so.pwn.pl/.
Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-03-28
Czy poniższe zdanie jest poprawnie zapisane? Jest ono fragmentem listu, który miały napisać dzieci: Niedawno odbyłam niesamowitą podróż do puszczy amazońskiej. Wiem, że nazwami własnymi są Nizina Amazonki czy kraina Amazonia. Stąd moje pytanie: czy taki wytwór, jak puszcza amazońska, można było w tym konkretnym przykładzie tak zapisać?Pytanie...
Zapis w podanym zdaniu jest poprawny. Wyrażenie puszcza amazońska nie jest nazwą własną, nie ma więc powodu, aby pisać je wielkimi literami.
Aldona Skudrzyk
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2014-03-27
Jak brzmi nazwa miejscowości Duszniki Zdrój dopełniaczu?
Zasady pisowni polskiej mówią, że jeśli nazwa miejscowa składa się z dwu lub więcej członów rzeczownikowych, które wspólnie identyfikują jednostkę administracyjną lub/i geograficzną, a więc miejscowość lub jej część, stosuje się łącznik – a zatem należy pisać Duszniki-Zdrój. Odmiana tej nazwy miejscowej jest następująca:

M. Duszniki-Zdrój,
D. Dusznik-Zdroju,
C. Dusznikom-Zdrojowi,
B. Duszniki-Zdrój,
N. Dusznikami-Zdrojem,
Ms. Dusznikach-Zdroju.

W ustaleniu poprawnych form pisowni i odmiany nazw miejscowych pomóc mogą m.in. publikacje Jana Grzeni, takie jak „Słownik nazw własnych” czy „Słownik nazw geograficznych”, a także „Wielki słownik ortograficzny” PWN, dostępny także w wersji elektronicznej: http://so.pwn.pl/.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2013-11-14
Jak odmienia się przez przypadki imię Nel?


Imię Nel jest nieodmienne. Gdyby było imieniem mężczyzny, odmieniałoby się jak Kornel, a więc: Nela, Nelowi, Nelem, Nelu. Jest to jednak – jak wiemy choćby z lektury powieści Sienkiewicza – imię kobiece. „Słownik imion” Jana Grzeni wyjaśnia, że jest to funkcjonująca w krajach anglosaskich skrócona forma imienia Helen lub imion o zakończeniu -ela / -nella, takich jak Pernella.
W polszczyźnie imię (a także nazwisko) noszone przez kobietę, które ma formę typową dla rzeczowników męskich (bezkońcówkową, pozbawioną typowej dla rzeczowników rodzaju żeńskiego końcówki -a), nie ulega odmianie przez przypadki i liczby. Można to zilustrować przykładem wspomnianej już Nel Rawlison, bo tu nazwisko również ma formę jak typowy rzeczownik rodzaju męskiego. Już jednak imię i nazwisko jej ojca jest odmienne: George Rawlison, George’a Rawlisona, George’owi Rawlisonowi, George’em Rawlisonem, George’u Rawlisonie.
Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2013-11-04
Szanowni Państwo, byłabym bardzo wdzięczna za odpowiedź na pytanie, jak brzmi poprawna odmiana nazwiska Zieja.
Zgodnie z regułą zasad pisowni polskiej (http://so.pwn.pl/zasady.php?id=629362) nazwisko to należałoby odmieniać następująco: lp. M. Zieja, DCMs. Ziei, B. Zieję, N. Zieją; lm. M. Ziejowie, DB. Ziejów, C. Ziejom, N. Ziejami, Ms. Ziejach.

Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-06-27
Nie jestem pewna odmiany pewnych nazwisk na zaproszeniu: Kossmann – Państwa Kossmann czy raczej Kossmannów, BarczakBarczaków, SteckoStecków.
Powinno być: Państwa: Kossmannów, Barczaków, Stecków.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-06-27
Proszę o pomoc w odmianie nazwisk mężczyzn Kłak oraz Kozyr.
Poszczególne formy przypadków zależnych będą następujące – dla nazwiska Kłak: D. Kłaka, C. Kłakowi, B. Kłaka, N. Kłakiem, Ms. Kłaku; dla nazwiska Kozyr: D. Kozyra, C. Kozyrowi, B. Kozyra, N. Kozyrem, Ms. Kozyrze.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-06-27
Uprzejmie proszę o poradę w sprawie odmiany nazwiska Fuja. Czy w dopełniaczu powinno być Fui czy Fuji?
Poprawna forma dopełniacza to Fui.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-05-24
Bardzo proszę o informację, czy nazwisko Tymoszenko należy odmieniać? A więc czy poprawne jest zdanie: protest głodowy Julii Tymoszenko? Albo: rozmawiałem z Julią Tymoszenką?
Nazwiska kobiet zakończone na -o zgodnie z polskimi normami fleksyjnymi są nieodmienne, dobrze więc będzie: protest głodowy Julii Tymoszenko oraz rozmawiałem z Julią Tymoszenko.
Natalia Junkiert
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-02-20
Za kilka miesięcy wychodzę za mąż. Mój przyszły mąż nazywa się Płoć. Mam problem z zapisem tego nazwiska na zaproszeniach – konkretnie na zaproszeniu dla przyszłych teściów. Wiem, że nazwiska powinno się odmieniać, np. Zapraszamy Sz.P. Ewę i Adama Nowaków. Ale jak jest w przypadku nazwiska rodz. żeńskiego nie zakończonego -a? Sz.P. Ewę i Adama Płoć czy Ewę i Adama Płociów?
Polskie nazwiska par małżeńskich utworzone od form zakończonych na spółgłoskę, czyli np. Płoć, przyjmują w mianowniku postać z końcówką -owie (np. Płociowie), a w dopełniaczu i bierniku mają końcówkę -ów (np. nie ma Płociów, zapraszam Płociów). A zatem zapraszają Państwo na swój ślub Ewę i Adama Płociów.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-02-20
Jak odmienić poprawnie nazwę miejscowości Łazy w poniższym zdaniu? Nie lubił....
Dobrze jest: Nie lubił Łaz.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-24
Czy w zdaniu Czy w dzisiejszym świecie potrzebujemy bardziej Dedalów czy Ikarów? poprawnie odmieniono imię Dedal?
Tak, mamy tu dobrze odmienione to imię - użyty tu dopełniacz liczby mnogiej imienia Dedal brzmi właśnie Dedalów.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Napisałam, że rok 2012 jest Rokiem Janusza Korczaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego i ks. Piotra Skargi. Poprawiono mi na:
rok 2012 jest rokiem Janusza Korczaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego i ks. Piotra Skargi. Proszę o wyjaśnienie - jak jest poprawnie małą czy wielką literą?
Pani zapisy Rok Ignacego Kraszewskiego, Rok ks. Piotra Skargi itd. były dobre. To korektor (lub inna osoba ingerująca w tekst) popełnił błąd.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Razi mnie odmiana przez dziennikarzy nazwiska Paszke (np. w dopełniaczu: Paszkego). Na moje ucho nie powinno się odmieniać nazwisk tego typu. Czy słusznie myślę? Z drugiej strony mam wątpliwości - bo Goethe, Goethego... Proszę o rozstrzygnięcie.
Nazwisko to, jako męskie, jest odmienne, choć faktycznie w języku polskim wyraźna jest tendencja do rezygnacji z fleksji w przypadku nazwisk kończących się w wymowie na -e, ale coraz częściej też i na -o.
Jeśli chodzi o formy przypadków zależnych nazwiska Paszke, są one następujące: D. Paszkego, C. Paszkemu, B. Paszkego, N. Paszkem, Ms. Paszkem.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Czy nazwisko Negri należy odmieniać?
Nazwisko sławnej Poli jest nieodmienne.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Mam małe wątpliwości co do tego, czy nazwiska takie jak: Popko, Nowik, Korotko, Werra odmieniają się w języku polskim.
Jako męskie wszystkie te nazwiska są odmienne, jako żeńskie tylko Werra.
Podaję odmianę pierwszych trzech w rodzaju męskim: D. Popki, Nowika, Korotki; C. Popce, Nowikowi, Korotce; B. Popkę, Nowika, Korotkę, N. Popką, Nowikiem, Korotką, Ms. Popce, Nowiku, Korotce.
Nazwisko Werra będzie miało takie same formy w rodzaju męskim jak w żeńskim, a są one następujące: D. Werry, C. Werze, B. Werrę, N. Werrą, Ms. Werze.
Katarzyna Mazur

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16