Najczęściej zadawane pytania (223) Ortografia (554) Interpunkcja (187) Wymowa (68) Znaczenie (240) Etymologia (294) Historia języka (24) Składnia (309) Słowotwórstwo (127) Odmiana (314) Frazeologia (126) Poprawność komunikacyjna (182) Nazwy własne (411) Wyrazy obce (87) Grzeczność językowa (35) Różne (158) Wszystkie tematy (3116)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Składnia2011-10-04
Mam problem z poprawnością wyrażenia umieszczonego na tablicy informacyjnej. Powinno być miejsce parkingowe dla dwóch samochodów czy na dwa samochody?
Z czysto językowego punktu widzenia obie formy są poprawne, z tym że mają one nieco inne znaczenie. Wyrażeniem miejsce parkingowe na dwa samochody komunikujemy, że na jakiejś przestrzeni zmieszczą się dwa samochody (inaczej: wystarczy miejsca dla dwóch pojazdów), zaś konstrukcja miejsce parkingowe dla dwóch samochodów bardziej akcentuje fakt wydzielenia dwóch odrębnych stanowisk, na których mogą zaparkować samochody, czyli dwóch stanowisk przeznaczonych specjalnie dla aut.
Tyle jeśli chodzi o poprawność wyłącznie językową. Należałoby jednak zastanowić się, jaką sytuację w świecie rzeczywistym chcemy opisać i która konstrukcja lepiej się do tego nadaje. Wydaje się, że tablica najprawdopodobniej miała informować o wyznaczeniu dwóch konkretnych miejsc postoju aut, a skoro tak, sensowniejszy byłby na niej napis miejsce parkingowe dla dwóch samochodów.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-09-23
Mam problem z odmianą słowa hasło w zdaniu: Często zapominam hasło/hasła? Która forma jest poprawna?
Występujący w przykładzie czasownik zapominać wymaga albo dopełniacza (zapominać czegoś), albo biernika (zapominać coś), czyli poprawne będą obie formy: zapominam hasła i zapominam hasło.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-09-21
Chciałam zapytać o poprawność zdania Organizacja zajmuje się promocją i prowadzeniem działań dotyczących osób niepełnosprawnych. Zastanawiam się, do którego ze słów: promocji czy działań odnosi się wyraz dotyczących (czy należy to słowo zmienić?).
Wyraz dotyczących występuje tu w dopełniaczu, musi się więc łączyć z jakimś nadrzędnym względem niego rzeczownikiem, który ma tę samą wartość kategorii przypadka. Takim rzeczownikiem w dopełniaczu jest słowo działań, należy zatem przyjąć, że to właśnie do niego odnosi się imiesłów przymiotnikowy dotyczących. Nie może się łączyć natomiast ani ze słowem promocją, ani z wyrazem prowadzeniem, bo ich obu użyto w narzędniku.
A całego zdania absolutnie nie trzeba zamieniać – jest zupełnie sensowne i poprawne składniowo.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-09-21
Czy zacytowany poniżej tytuł z tabloidu jest poprawny: Joanna i Marta Krupa. Wszyscy ICH (?!) pragną, tylko my je mamy. Jeśli mam rację, jest w nim błąd gramatyczny (moim zdaniem zamiast ICH powinno być JE!!!).
Niestety muszę Panią zmartwić – zaimek osobowy on w przywołanym tytule został użyty poprawnie, czyli ich jest tu zupełnie właściwe.
W tym zdaniu czasownik pragnąć narzuca dopełnieniu wyrażonemu zaimkiem formę dopełniacza (bo: pragnę czegoś, nie *pragnę coś, por. pragnę spokoju, źle: *pragnę spokój), zaś liczbę (mnogą) i rodzaj (niemęskoosobowy) uzgadniamy z frazą Joanna i Marta. A forma dopełniacza liczby mnogiej rodzaju niemęskoosobowego zaimka on to właśnie ich.
Zatem musimy przyjąć, że błędu w miejscu przez Panią wskazanym nie ma. Ale w innym jest. Otóż w pierwszej części tytułu nazwisko kobiet wzorcowo powinno być zapisane w liczbie mnogiej, a więc dobrze będzie Joanna i Marta Krupy.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-09-02
Jak się mówi poprawnie: pytałem się ciebie czy pytałem się tobie?
Zdecydowanie poprawnie jest: pytałem się ciebie.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-31
Co decyduje o użyciu przyimków na oraz w w zestawieniu z nazwami nazw dzielnic miast, np. na Żabiance, na Przymorzu, ale w Orłowie, w Oliwie?
Generalnie w kontekście nazw dzielnic stosujemy przyimek na (bezwzględne wyjątki to Śródmieście i Centrum). Ale od tej zasady mamy odstępstwa – jeśli obecna dzielnica była dawniej samodzielnym miastem, a w związku z tym używano z nią przyimka w, także dziś, nawet po wielu latach od włączenia w granice administracyjne innego miasta, tradycyjnie poprzedza się ją najczęściej „miejskim” przyimkiem w.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-30
Bardzo proszę o udzielenie mi informacji, które z poniższych zdań jest poprawne, które niepoprawne, i dlaczego.
Dwoje ludzi jest dla siebie stworzonych. Dwoje ludzi są dla siebie stworzeni.
Poprawne jest zdanie: Dwoje ludzi jest dla siebie stworzonych. Mamy tu liczebnik zbiorowy dwoje, który, jak każdy inny liczebnik zbiorowy stanowiący element nierozerwalnej grupy podmiotu złożonej z liczebnika i np. rzeczownika, wymaga od orzeczenia czasownikowego wystąpienia w 3. os. i liczbie pojedynczej, a w czasie przeszłym w rodzaju nijakim.
Jednocześnie mamy tu do czynienia z orzeczeniem imiennym. W takiej sytuacji rzeczownik z grupy podmiotu (ludzi) narzuca swój przypadek (dopełniacz) i liczbę (mnogą) oraz rodzaj (męskoosobowy) przymiotnemu orzecznikowi stworzonych.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-30
Zastanawiam się, w jakiej formie powinien występować czasownik po nazwie drużyny składającej się z obcojęzycznego skrótowca i nazwy miejscowości, np. FC Barcelona wygrał czy FC Barcelona wygrała? I analogicznie: AS Roma wygrał/wygrała, FC Porto wygrał/wygrało. Nie umiem rozstrzygnąć, czy formę czasownika należy dopasować do skrótu, czy też do nazwy miejscowości.
Dobrze będzie FC Barcelona wygrał lub FC Barcelona wygrało lub Barcelona wygrała. Sytuacja będzie tu analogiczna jak dla np. GKS Katowice czy GKP Gorzów. Przy ustalaniu formy czasownika pod uwagę bierzemy rodzaj nadrzędnego członu nazwy, która jako podmiot się z nim łączy. Ponieważ zaś dla pełnych nazw tym członem jest skrótowiec (nie nazwa miejscowości), ustalamy rodzaj czasownika na podstawie rodzaju skrótowca. Zaś sam rodzaj skrótowca rozpoznajemy rodzaj na dwa sposoby: biorąc pod uwagę jego wymowę lub rodzaj najważniejszego w nim elementu. Możemy mieć zatem tylko GKS Katowice wygrał, ale GKP Gorzów wygrało lub GKP Gorzów wygrał. Nie powiemy natomiast *GKS Katowice wygrały, choć już Katowice wygrały jest w porządku. Dla połączeń Barcelona wygrała czy Barca wygrała właściwy jest rodzaj żeński czasownika, bo i taki rodzaj ma potoczna nazwa klubu.
Dla pozostałych nazw przywołanych w pytaniu będziemy mieć: FC Porto wygrał/wygrało, AS Roma wygrał/wygrała, bo w rozwinięciu AS to Associazione Sportiva,a w prostym tłumaczeniu Organizacja Sportowa. Dobrze będzie też: Porto wygrało, Roma wygrała.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-30
Uczeń napisał w wypracowaniu: Pewnego dnia, gdy Janosik ze swoja kompanią wyszli z jaskini, ujrzeli zbliżające się wozy kupieckie. Czy poprawne jest sformułowanie: Janosik ze swoja kompanią wyszli, czy też powinno być: Janosik ze swoją kompanią wyszedł z jaskini(...)?
Możemy napisać Pewnego dnia, gdy Janosik ze swoją kompanią wyszli z jaskini, ujrzeli zbliżające się wozy kupieckie, jeśli chcemy podkreślić, że wszyscy wykonawcy obu tych czynności są tak samo ważni, albo Pewnego dnia, gdy Janosik ze swoją kompanią wyszedł z jaskini, ujrzał zbliżające się wozy kupieckie, jeżeli naszą intencją jest przekazać informację, że to głównie Janosik wyszedł i coś ujrzał, a wszyscy inni byli tylko mało znaczącym tłem.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-29
Chciałbym dowiedzieć się ,która forma na określenie stanowiska jest poprawna: Doradca nieruchomości czy Doradca ds. nieruchomości. Jeśli obie, to czy z punktu widzenia gramatyki, można używać obu określeń przemiennie.
Wydaje się, że poprawna i logiczna jest jedynie forma doradca ds. nieruchomości, ponieważ doradca nieruchomości sugeruje, że porady udzielane są nieruchomości, a nie – że ich dotyczą. Proszę też zwrócić uwagę na zapis nazw stanowisk małą literą.
Katarzyna Dybała
Składnia2011-08-29
Czy zdanie: Królik jest zwierzęciem o małej wielkości jest niepoprawne? Czy zdanie: Królik jest zwierzęciem małej wielkości jest poprawne? I czy to o ma znaczenie?
Przyimek o z rzeczownikiem w miejscowniku tworzy określenia wymiarów, więc jego obecność w pierwszym zdaniu jest uzasadniona, jednak dla wyrażenia tej samej treści można ów przyimek również pominąć i zastosować konstrukcję z dopełniaczem. A zatem oba zdania są poprawne.
Katarzyna Dybała
Składnia2011-08-28
Czy wyrażenie: autor dokonuje studium porównawczego jest poprawne? Chodzi mi o przypadek (dopełniacz?) przymiotnika porównawczego – czy jest OK? Oraz kolokację: dokonuje studium.
Kolokację dokonywać studium należy uznać za poprawną. Sam zaś czasownik dokonywać (zarówno w znaczeniu ‘przeprowadzać, robić coś’, jaki i ‘kończyć coś’ przyłącza dopełnienie w dopełniaczu, a zatem i w dopełniaczu występować muszą przydawki przymiotnikowe z tym dopełnieniem się łączące. W przykładzie taką przydawką jest słowo porównawczego, które ma tu odpowiedni przypadek.
Sumując – całe przywołane w pytaniu wyrażenie jest zbudowane zgodnie z normami języka polskiego.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-08-20
Jak jest poprawnie: oldboye musiały czy oldboye musieli?
Obie formy są poprawne.
Oldboy (słowniki ortograficzne zalecają jednak pisownię oldboj) jako rzeczownik męskoosobowy ma w mianowniku i wołaczu dwie możliwe formy: deprecjatywną, która łączy się z orzeczeniem w rodzaju niemęskoosobowym, i niedeprecjatywną, przyłączającą orzeczenie męskoosobowe, przy czym akurat dla tego rzeczownika forma deprecjatywna i niedeprecjatywna wyglądają tak samo, czyli po prostu oldboye (lub, jak radzą słowniki: oldboje). Dobre są w związku z tym obie konstrukcje: ci kochani oldboye przyszli oraz te kochane oldboje przyszły.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-06-08
Chciałabym upewnić się w poprawnym użyciu: mówimy otwierać się do ludzi czy otwierać się na ludzi?
Mówimy tylko otwierać się na kogoś/coś, oczywiście w znaczeniu ‘być skłonnym zapoznać się z kimś/czymś’.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-05-14
Proszę o wyjaśnienie, czy następujące wyrażenia są prawidłowe: zastosowanie tego przepisu wydaje się być uzasadnionym, koniecznym jest rozdzielenie; charakter prawny pozostaje spornym.
Wszystkie przykłady są niepoprawne. Pierwsze zdanie zawiera błędną konstrukcję coś wydaje się być jakieś, wzorowaną na angielskiej seem to be, zamiast rodzimej coś wydaje się jakieś. Poprawie zatem powinniśmy mieć: Zastosowanie tego przepisu wydaje się uzasadnione.
Druga i trzecia konstrukcja mają niewłaściwą formę przypadka orzecznika przymiotnikowego – narzędnik zamiast mianownika. Po niezbędnych poprawkach będziemy mieć idealnie brzmiące wyrażenia konieczne jest rozdzielenie oraz charakter prawny pozostaje sporny.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-04-30
Chcę wiedzieć, czy takie zdanie: Plateau, pośrodku którego znajduje się szesnastometrowy krzyż Virtuti Militari, ma tysiąc czterysta metrów kwadratowych jest zdaniem złożonym podrzędnym.
Przytoczone wypowiedzenie to faktycznie zdanie złożone o strukturze nadrzędno-podrzędnej. Zaś sam człon podrzędny należałoby nazwać wplecionym zdaniem rozwijającym.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-04-30
Proszę o wskazanie poprawnej formy orzeczenia w zdaniu: Z Zakładowego Domu Kultury zespoły artystyczne i część kadry przeszła/ przeszły do nowo powstałego centrum kultury.
Poprawnie będzie: Z Zakładowego Domu Kultury zespoły artystyczne i część kadry przeszły do nowo powstałego centrum kultury.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-04-30
Jaką formę powinno mieć orzeczenie w następującym zdaniu:
Analiza pokazała, że 10,1% badanych dzielnicowych pracowało(a)w Policji do jednego roku?
Orzeczenie powinno tu przyjąć formę rodzaju nijakiego. Poprawnie będzie zatem: Analiza pokazała, że 10,1 procent badanych dzielnicowych pracowało w Policji do jednego roku.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-03-18
Moje pytanie dotyczy kwestii, czy mówimy, że uczestnicy nabędą umiejętności związanych z obsługą oprogramowania czy, że uczestnicy nabędą umiejętności związane z obsługą oprogramowania.
Czasownik nabywać w znaczeniu ‘uzyskiwać zdolność do czegoś’ wymaga od rzeczownika i łączącej się z nim w związku zgody przydawki wystąpienia w dopełniaczu, a zatem poprawnie będzie: uczestnicy nabędą umiejętności związanych z obsługą oprogramowania.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-03-05
Mam pytanie: wypatrujemy wiosny czy wiosnę? Czy można stosować obie formy.
Czasownik wypatrywać wymaga po sobie rzeczownika w dopełniaczu, zatem poprawnie będzie wypatrywać (czego) wiosny.
Katarzyna Mazur

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16