Najczęściej zadawane pytania (202) Ortografia (498) Interpunkcja (165) Wymowa (64) Znaczenie (195) Etymologia (272) Historia języka (21) Składnia (268) Słowotwórstwo (114) Odmiana (285) Frazeologia (115) Poprawność komunikacyjna (205) Nazwy własne (339) Wyrazy obce (68) Różne (147) Wszystkie tematy (2756)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Ortografia2004-03-24
Czy formą poprawną jest Moje Kochanie czy moje Kochanie? Na przykład: Tęsknię do Ciebie, mój Aniele czy Tęsknię do Ciebie, Mój Aniele?
Użycie wielkich liter ze względów uczuciowych nie podlega ścisłym uregulowaniom ortograficznym i zależy od decyzji piszącego. Dlatego nawet zaimki dzierżawcze typu mój można napisać wielką literą, jeśli stanowią – tak jak w podanych przykładach – połączenie z pełnym uczucia określeniem ukochanej osoby (por. Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego, reguła 97, reguła 98).
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-23
Jak napisać słowo niezaliczenie w zdaniu: co jest równoznaczne z niezaliczeniem sesji egzaminacyjnej?
Wyraz zaliczenie jest rzeczownikiem, a te piszemy łącznie z partykułą nie, a zatem poprawny ortograficznie zapis to niezaliczenie.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-23
Jak napisać wyrazy ziścić i grzegrzółka?
Czasownik ziścić piszemy tak, jak Pan to uczynił, dla gżegżółki zaś obowiązuje zapis przez dwa ż (pomimo że po g) oraz przez ó.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-20
Czy w zapisie w czasie 6-u lat piszemy końcówkę -u?
Niepoprawne jest dopisywanie końcówek odmiany po cyfrach rzymskich lub arabskich, dlatego napisać trzeba w czasie 6 lat lub w czasie sześciu lat (zob. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego, hasło LICZEBNIK).
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-18
Czy pisze się online, on-line czy może on line?
Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego podaje, że można pisać online albo on-line. Wielki słownik wyrazów obcych PWN pod red. M. Bańki dodaje, że stosuje się także zapis on line, jednak zdecydowanie rzadziej. Polecałabym sposób zapisu częściej występujący w uzusie i uznany przez cytowany wcześniej słownik ortograficzny – online.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-18
Czy nazwa okrągły stół powinna być zapisywana w cudzysłowiu i z dużej litery?
W nazwie Okrągły Stół zapisać oba elementy mpżna zapisać wielką literą (i bez cudzysłowu) zgodnie ze zwyczajem językowym przyjętym dla tej nazwy przez Polaków i ze względów uczuciowych, jednak nazwy wydarzeń historycznych zwykle pisze się małą literą, co potwierdza Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego (reguła 105). Tenże słownik podaje (jako pierwszą) formę okrągły stół, a zapis za pomocą wielkich liter umieszcza na drugiej pozycji. Inna rzecz, że niczego nie zapisujemy !w cudzysłowiu, lecz w cudzysłowie, bo taka jest poprawna forma miejscownika wyrazu cudzysłów.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-18
Czy stawiamy myślnik w zapisie 6 letnia służba?
Poprawny jest zapis z łącznikiem: 6-letnia służba.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-18
Jak pisze się wyraz nie zaniedbano?
Nie z czasownikami piszemy rozdzielnie, więc przedstawiony zapis jest poprawny.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-18
Jak się pisze wyraz nieobca, np. ta literatura jest mi nieobca?
Partykułę nie z przymiotnikami piszemy łącznie, a więc trzeba napisać nieobca.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-16
Czy poprawny jest zapis w latach 70-tych? Chodzi mi o końcówkę -tych.
Zapis ten jest niepoprawny. Wyrażenia typu lata siedemdziesiąte zapisuje się w polszczyźnie albo całym wyrazem, np. w latach siedemdziesiątych, albo też cyframi bez końcówek. Najlepiej stosować zapis w latach 70., czyli za pomocą cyfr arabskich i koniecznie z kropką.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-16
Jak się pisze słowo niedopuszczeniu w sensie kogoś do czegoś oraz o nie popieraniu czegoś przez kogoś?
Oba wyrazy z partykułą nie zapisujemy łącznie, ponieważ oba są rzeczownikami, z zatem – niedopuszczenie oraz o niepopieraniu.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-16
Jak powinno się pisać wyrażenia np. w dniu 26-ego czerwca itp. Chodzi mi o końcówkę: -ego czy tylko -go?
Datę zapisujemy bez żadnych końcówek, ponieważ te jesteśmy sobie w stanie dodać przy odczytywaniu tekstu, a więc poprawna wersja brzmiałaby w dniu 26 czerwca (czytamy to w dniu dwudziestym szóstym czerwca!). Określanie daty z wyrażeniem w dniu jest typowe dla w języka oficjalnego, na co dzień powiemy po prostu 26 czerwca (czytamy dwudziestego szóstego czerwca). Zob. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-12
Jeszcze 10 lat temu forma lekkoatletyka była bardziej poprawna niż lekka atletyka (Polski Związek Lekkiej Atletyki to nazwa historyczna z 1919 r.). Czy istnieje obecnie forma bardziej poprawna z powyższych, czy też są tak równoprawne, że dowolnej można użyć np. na licencji sędziego?
Rzeczownik lekkoatletyka to przykład złożenia, które ciągle jeszcze jest słowotwórczo czytelne (to samo dzieje się np. z Wielkanocą albo Wielką Nocą), stąd wariantywność ortografii. Pisownia łączna oddaje stan dzisiejszy, pisownia rozdzielna zaś przechowuje stan przeszły z czasów, gdy to złożenie powstawało. Ponieważ pisownia lekka atletyka występuje w tradycyjnych nazwach własnych, niektóre słowniki podają dwie wersje – lekkoatletyka a. lekka atletyka (por. Słowniku pisowni łącznej i rozdzielnej A. Skudrzyk i E. Polańskiego oraz Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego). Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego oraz Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza podają wyłącznie złożenia lekkoatletyka. Współcześnie zalecałabym już tylko pisownię łączną.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-03-12
Pracuję w tomografii komputerowej i "przelewam" wynik lekarski z dyktafonu na papier. Wśród lekarzy trwa spór co do poprawności pisowni: jak powinno się pisać poprawnie - ognisko hypodensyjne (hyperdensyjne) czy też hipodensyjne (hiperdensyjne). Z góry dziękuję za odpowiedź w imieniu własnym i lekarzy :)
Polskie hipo- wywodzi się z greckiego hypó ‘pod’ i stanowi początkowy człon obcych wyrazów złożonych, pisany łącznie, o znaczeniu ‘pod, poniżej, poniżej normy’, np. hipoglikemia, hipotermia, hipoproteinemia, hipoksemia, hipoalergiczny. Człon hiper- (z greckiego hypér ‘nad’) ma znaczenie ‘zbyt dużo, szkodliwy nadmiar, przesada w czymś’ i również występuje w złożeniach obcych, np. hiperinflacja, hiperprodukcja, hipertrofia, hiperwitaminoza. Według Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego formy hypo- oraz hyper- są rażącymi błędami. W zdecydowanej większości zapożyczeń tego typu dokonała się wymiana głoski y na i. Najnowsze słowniki notują już tylko pojedyncze formy rozpoczynające się od hypo- czy hyper-, ale odsyłają przy nich do form na hipo- czy hiper-, np. hypogeumhipogeum; hypokaustumhipokaustum; hypolimnionhipolimnion (Wielki słownik wyrazów obcych pod red. M. Bańki); hypostyl, zob. hipostyl; hypertekst, zob. hipertekst (Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego). Znamienne jest, że największy współczesny słownik języka polskiego – Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza – nie wymienia żadnej formy rozpoczynającej się od hypo- i hyper-. Argumenty słownikowe przemawiają zatem za pisownią ognisko hipodensyjne oraz ognisko hiperdensyjne.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-09
Jak piszemy wyraz nienawidzę, razem czy osobno?
Poprawna forma to nienawidzę.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-03
Jaką literą dużą czy małą piszemy: nazwę kierunku studiów i specjalności?
W nazwach tych stosuje się pisownię małą literą, np. tudent filologii polskiej, kulturoznawstwa, historii, bankowości itd.; specjalność: nauczycielska, komunikacja społeczna, kształcenie literackie itd.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-02
Jak się pisze nie zrealizowanie?
Wyraz zrealizowanie jest rzeczownikiem, z nie należy go zatem napisać łącznie.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-03-02
Jak powinno się pisać – Rock’n roll czy po prostu Rock and roll?
Obowiązuje zapis rock and roll, małymi literami (zob. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego). Pisownia rock’n roll odzwierciedla angielski zapis skrótu z apostrofem, w polskiej ortografii nie stosowany.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-02-29
Zdaniem rabina Metzgera, reprezentującego żydów askenazyjskich, film jedynie podsyca antysemityzm. Czy nazwy grup etnicznych i wyznaniowych należy zawsze pisać małą literą? Czy w powyższym wypowiedzeniu wyrazu żydów nie powinno się napisać wielką literą?
Określenie żydzi aszkenazyjscy to nazwa ruchu chasydzkiego, zwanego Chasidei Aszkenaz (niemieccy pobożni), będącego odłamem judaizmu. Według Wielkiego słownika ortograficznego PWN pod red. E. Polańskiego (reguła 119) nazwy członków społeczności wyznaniowych piszemy małą literą, por. żyd, chrześcijanin, katolik, arianin, mahometanin, buddysta, ewangelik itd.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-02-28
Chodzi o określenie szow fryzjerskie - czy jest to dopuszczalna forma w języku polskim? Impreza odbyła się w Rudzie Śląskiej - dotyczyła pokazu fryzjerstwa - czy dopuszczalne są inne formy szoł fryzjerskie, show fryzjerskie?
Wyraz ten zapisuje się jak na razie jako show, niedopuszczalna jest pisownia fonetyczna (czyli zgodna z wymową), jak np. szoł (czy z wymową zgodny tylko częściowo szow). O wyrazie show pisałam już w odpowiedziach Poradni – jest to nieodmienny rzeczownik rodzaju męskiego, a zatem poprawnie należałoby powiedzieć (lub napisać) show fryzjerski, oczywiście jeżeli nadawca pragnie koniecznie użyć wyrazu zapożyczonego. Myślę, że określenie pokaz fryzjerstwa byłoby znacznie lepsze, choć może mało chwytliwe. ;-)
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25