Najczęściej zadawane pytania (200) Ortografia (481) Interpunkcja (164) Wymowa (64) Znaczenie (181) Etymologia (267) Historia języka (21) Składnia (263) Słowotwórstwo (109) Odmiana (276) Frazeologia (112) Poprawność komunikacyjna (201) Nazwy własne (328) Wyrazy obce (64) Różne (145) Wszystkie tematy (2676)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Ortografia2004-07-02
Czy nazwy rodzajowe łacińskie np. rodzaj bakterii, piszemy wielką literą, oba człony, oczywiście jeśli są dwa?
Wielki słownik wyrazów obcych pod red. A. Markowskiego zaleca pisownię małymi literami obu członów nazwy bakterii.
Aldona Skudrzyk
W literaturze fachowej (medycznej i innej), na ulotkach leków, w prasie, w Encyklopedii PWN zwraca jednak uwagę inna pisownia – pierwszy człon łacińskich nazw rodzajowych baterii pisany jest wielką literą, a człon drugi (nazwa gatunkowa) małą, np. popularna Escherichia coli, reklamowana ;-) Helicobacter pylori czy słynna dzięki szpitalnej aferze Klebsiella pneumoniae itd. Taka pisownia łacińskich nazw organizmów żywych jest typowa dla nauk biologicznych, por. np. Monomorium pharaonis (mrówka faraona), Felis domestica (kot), Oryctolagus cuniculus (królik), Corvus corax (kruk), Hypericum perforatum (dziurawiec), Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego nie wypowiada się niestety na temat bakterii, ale zwraca uwagę, że w przypadku polskich nazw roślin w tekstach specjalistycznych używa się nazw dwuczłonowych, które obejmują: a) polską nazwę rodzajową wyrażoną rzeczownikiem pisaną najczęściej wielką literą, b) polską nazwę gatunkową w formie przymiotnika pisanego małą literą, np. Agawa amerykańska albo agawa amerykańska, Begonia Englera albo begonia Englera itp. Sądzę, że można uszanować istniejący zwyczaj językowy i zapisywać łacińskie nazwy bakterii tak jak w literaturze fachowej.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-07-02
Jak piszemy spolszczone nazwy chorób np. borelioza, bakterie borelii?
Nazwy chorób piszemy małą literą, np. astma, grypa, borelioza.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-06-29
Był to ponad 50-letni mężczyzna - czy dopuszczalny jest taki zapis, czy tylko: ponadpięćdziesięcioletni?
Żadna reguła nie zabrania zapisywania wieku za pomocą cyfr, a skoro już w ten sposób zapiszemy złożenie 50-letni, to naprawdę nie mamy wyboru i ponad musimy pisać rozdzielnie. Wynika z tego, że obie wersje są poprawne.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-25
Sfinansować czy zfinansować?
Zdecydowanie sfinansować! Nawet Word podkreśla, że mu się inny zapis nie podoba!
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-24
Jak piszemy połączenie krótko działający – razem czy osobno?
Jak czytamy w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod red. E. Polańskiego (reguła 134), wyrażenia z pierwszym członem jest przysłówkowym, a drugim w formie imiesłowu odmiennego lub przymiotnika określanego przez ten przysłówek pisze się rozdzielnie, np. dziko rosnący, szybko schnący, świeżo malowany, zdalnie sterowany, nowo otwarty, łatwo zapalny, krótko trwający. Niektóre wyrażenia tego typu scaliły się i traktowane są jako wyrazy pisane łącznie, np. jasnowidzący ‘jasnowidz’, płyta długogrająca (= longplay), zestaw głośnomówiący. W Pani przykładzie obowiązuje pisownia rozdzielna.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-23
Wypisuję świadectwa. Czy w nazwie szkoły mogę napisać 21-go Warszawskiego Pułku Piechoty czy 21.Warszawskiego Pułku Piechoty?
Przy liczebnikach porządkowych zapisywanych cyframi arabskimi poprawny jest zapis z kropką po liczbie. Nie wolno dopisywać żadnych końcówek czy pseudokońcówek, poprawna jest więc druga wersja.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-19
Jak pisze się mało pracowity, mało obowiązkowy, razem czy osobno?
Przysłówki z przymiotnikami piszemy zwykle rozdzielnie zgodnie z regułą 134 zasad pisowni polskiej, a zatem Pani zapis jest poprawny. Wyjątki od tej reguły są omówione w słownikach ortograficznych.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-18
Jak napisać nazwę: Filologia Polska? Należy użyć małych czy dużych liter?
W nazwach kierunków studiów i specjalności stosuje się pisownię małą literą, a więc filologia polska.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Proszę o odpowiedź na pytanie, czy nazwy historyczne w środku zdania piszemy wielkimi literami (np. Powstanie Krakowskie)?
Nazwy wydarzeń lub aktów dziejowych piszemy w zasadzie małą literą, np. powstanie warszawskie, powstanie krakowskie, traktat wersalski, unia lubelska, kongres wiedeński itd. Ze względów uczuciowych lub dla uwydatnienia szacunku możemy jednak nazwy takie napisać wielkimi literami. (por. Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego, reguła 99).
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Jak poprawnie zapisać Instytut Filologii Polskiej?
Instytut Filologii Polskiej jako nazwa jednostki organizacyjnej w placówkach naukowo-badawczych powinien być zapisany tak, jak to Pani uczyniła, czyli wszystkie wyrazy wielkimi literami.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Dokument nie zaksięgowany czy niezaksięgowany?
Sprawami dotyczącymi pisowni nie z imiesłowami odmiennymi zajmowaliśmy się w poradni wielokrotnie. Wszelkie informacje znajdują się w dziale Ortografia, w którym zresztą obecnie się znajdujemy.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-09
Mam kłopoty z poprawną pisownią słowa sacrum, a także wyrażenia Liturgia Słowa.
Poprawna pisownia to: sacrum oraz liturgia słowa.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-06-08
Jak poprawnie pisze się nazwy województw? Czy błędny jest zapis woj. kujawskopomorskie?
Nazwy województw pisze się małą literą. Jeśli nazwa jest złożona, obowiązują zasady takie, jakimi się kierujemy przy pisowni przymiotników (województwo jakie?). A więc np.: województwo dolnośląskie (od: Dolny Śląsk), kujawsko-pomorskie (od: Kujawy i Pomorze), małopolskie (Małopolska), podkarpackie (Podkarpacie), podlaskie (Podlasie), świętokrzyskie (Święty Krzyż), warmińsko-mazurskie (Warmia i Mazury), wielkopolskie (Wielkopolska), zachodniopomorskie (Pomorze Zachodnie).
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-06-02
W Katowicach jest ulica Księdza Biskupa Adamskiego. Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, która pisownia jest poprawna – ul. Ks. Bpa St. Adamskiego czy ul. ks. bpa St. Adamskiego?
W Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod redakcją E. Polańskiego (2003) w części słownikowej znajduje się zapis ulica Świętego Jana (albo: ulica św. Jana), ul. Księdza Jerzego Popiełuszki, ul. Generała Sikorskiego. A zatem, posługując się analogią, można napisać: ul. Księdza Biskupa St. Adamskiego, czyli w pełnym brzmieniu pierwsze litery pisać wielkimi literami, albo też ul. ks. bpa St. Adamskiego, czyli skróty zapisać małymi literami. Odpowiadając zatem na Pana pytanie, stwierdzam, że poprawny jest zapis drugi, czyli ul. ks. bpa St. Adamskiego.
Małgorzata Kita
Ortografia2004-05-25
Czy w zdaniu igrzyska olimpijskie w Atenach słowa igrzyska olimpijskie powinniśmy pisać wielkimi czy małymi literami?
Wielką literą piszemy nazwy imprez międzynarodowych lub krajowych, którym organizatorzy chcą nadać specjalny tytuł (por. Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego, reguła 71), a zatem napiszemy igrzyska olimpijskie, ale XXVIII Igrzyska Olimpijskie w Atenach.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-24
Według pana Mirosława Nalezińskiego oraz Grzegorza Jagodzińskiego nazwy województw należy pisać wielką literą. Ponieważ informację o tym znalazłem w Internecie, proszę o odpowiedź, czy wymienieni panowie mają rację?
O ile mi wiadomo, Panowie ci uważają, że nazwy województw należałoby pisać wielką literą, argumentując, że są to nazwy własne. Zasady pisowni polskiej, zawarte m.in. w najnowszym, Wielkim słowniku ortograficznym pod red. E. Polańskiego (jak na razie obowiązujące) mówią, że nazwy okręgów administracyjnych współczesnych i historycznych, wyodrębnionych w strukturach kościelnych i państwowych w polszczyźnie piszemy małą literą (reguła 128). Podejrzewam, że wielu Rodaków ma sugestie dotyczące zmian naszej ortografii oraz uproszczenia jej skomplikowanych nieraz zasad. Niektóre z tych propozycji (o ile okażą się zasadne) mogą kiedyś zostać uznane przez Radę Języka Polskiego – zmieniono wszak regułę pisowni nie z imiesłowami odmiennymi.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą: pola lednickie, pola wilanowskie, las katyński, błonia krakowskie?
Jeśli są to nazwy własne konkretnych obiektów, obowiązuje wielka litera: Pola Lednickie, Pola Wilanowskie (np. ulica czy plac o takiej nazwie); pozostałe: las katyński, Błonia krakowskie.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą nazwy leków, np. Amoksycylina, Neverapine, Apap?
Nazwy leków pisze się małą literą, podobnie jak inne nazwy wyrobów przemysłowych używane jako nazwy konkretnych przedmiotów i nieoznaczające ich marek, np. adidasy, aspiryna, atlantic, canon, kodak, kryniczanka, mercedes, napoleon (‘koniak’).
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą obcojęzyczne nazwy kwiatów i ich odmiany, stosować kursywę czy statywę?
Małą literą piszemy potocznie używane nazwy roślin (drzew, krzewów, owoców, kwiatów), także utworzonych od nazw własnych, np. amerykany, turki, patison, brukselka, marcinki. W tekstach specjalistycznych używa się nazw dwuczłonowych, które obejmują:
a) polską nazwę rodzajową (rzeczownik), pisaną zwykle wielką literą; b) polską nazwę gatunkową w formie przymiotnika (małą literą) lub rzeczownika będącego nazwą własną w dopełniaczu, pisanego wielka literą, np. Agawa amerykańska albo agawa amerykańska, Begonia Englera albo begonia Englera. Nazwy roślin użytkowych (uprawnych) mają trzeci człon jako nazwę odmiany, pisany najczęściej wielką literą i zwykle ujęty w cudzysłów, np. Begonia mieszańcowa „Bismarka” albo begonia mieszańcowa „Bismarka”. Kursywą piszemy wyrazy obce przytoczone zgodnie z obcą ortografią, np. łacińskie quasi-, explicite, a tergo.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
W ogóle czy wogóle - razem czy osobno?
Z pewnością osobno.
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25