Najczęściej zadawane pytania (190) Ortografia (464) Interpunkcja (160) Wymowa (61) Znaczenie (175) Etymologia (254) Historia języka (21) Składnia (253) Słowotwórstwo (98) Odmiana (265) Frazeologia (108) Poprawność komunikacyjna (196) Nazwy własne (311) Wyrazy obce (62) Różne (144) Wszystkie tematy (2572)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-02-10
Jak będzie brzmieć przymiotnik od nazwy Szczyrk?
Od nazwy Szczyrk można utworzyć dwa przymiotniki - szczyrecki i szczyrkowski, jak podaje J. Grzenia w Słowniku nazw własnych. Językoznawcy i autorzy słowników za bardziej godny aprobaty uznają jednak przymiotnik szczyrecki, czego dowodem mogą być hasła w w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod red. E. Polańskiego oraz w Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego, w których szczyrecki notowany jest jako jedyna dopuszczalna forma.
Katarzyna Wyrwas

Pomimo zaleceń słowników przymiotnik szczyrecki jest bardzo rzadko używany, w uzusie występuje niemal wyłącznie forma szczyrkowski.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-02-10
Na plakacie znaleziono napis Pielgrzymka do Częstochowej. Czy na pewno tak odmienia się nazwa tego miasta?
Forma do Częstochowej jest oczywiście błędna. Nazwa Częstochowa jest rzeczownikiem odmieniającym się według deklinacji żeńskiej, podobnie jak budowa, a zatem poprawne formy brzmią: M. Częstochowa, D. Częstochowy, C. Częstochowie, B. Częstochowę, N. Częstochową, Ms. Częstochowie, W. Częstochowo!
Na plakacie powinien być napis z formą dopełniacza: Pielgrzymka do Częstochowy. Wydaje się, że autor plakatu uznał, że Częstochowa jest przymiotnikiem i odmienia się jak wyraz fioletowa.
Faktem jest, że Częstochowa niegdyś przymiotnikiem była, co potwierdza np. Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski Marii Malec. Nazwa ta została utworzona od imienia Częstoch za pomocą przyrostka dzierżawczego –owa, jednak – jak wiele miejscowych nazw dzierżawczych (por. Piotrków, Lublin, Poznań) – zatraciła przymiotnikowy charakter i współcześnie jest rzeczownikiem.
Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Czy nazwy ulic (np. Adama Mickiewicza; Długa; Warszawska...) to nazwy własne czy nazwy pospolite? Jak powinno się je traktować?
Nazwy ulic są bez wątpienia nazwami własnymi, co znajduje odzwierciedlenie w pisowni, piszemy np. ul. Floriańska, ul. Widok. Wyraz pospolity ulica oraz jego skrót ul. piszemy małymi literami.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Czy nazwy kawiarni, pubów itp. powinno się zapisywać w cudzysłowie?
Zwykle nazwy tego typu poprzedza uściślający znaczenie wyraz pospolity, taki jak: hotel, apteka, zajazd, karczma, bar, pub. Ponieważ najczęściej określenia te nie wchodzą w skład nazwy własnej, piszemy je małą literą: hotel Polonia, bar Leśny, pub Ściana, zajazd Przy Drodze, apteka Pod Orłem, sklep U Justyny. W takich zestawieniach nazwy własne można dodatkowo wyróżnić, ujmując je w cudzysłów: hotel „Polonia”, bar „Leśny”, pub „Ściana”, zajazd „Przy Drodze”, apteka „Pod Orłem”, sklep „U Justyny”.
Aldona Skudrzyk
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Chciałabym zapytać o pisownię miejscowości Mogiła Niwy (koło Krakowa) - z myślnikiem czy bez? Proszę również o wskazówki dotyczące odmiany.
Nie wiem, czy to istotnie jest miejscowość koło Krakowa, bo nie ma jej w dostępnych mi wykazach nazw, chodzi raczej o jakiś krakowski mikrotoponim. A skoro jest to połączenie dwu nazw: Mogiła i Niwy, należy pisać z łącznikiem: Mogiła-Niwy. Odmieniać trzeba obydwa człony (podobnie jak nazwę Bielsko-Biała): D. do Mogiły-Niw, C. ku Mogile-Niwom, B. Mogiłę-Niwy, N. Mogiłą-Niwami, Ms. Mogile-Niwach.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Dlaczego mówi się leszczyński od nazwy Leszno?
To miasto pierwotnie nazywało się Leszczno, ale choć już w XVI wieku utrwaliła się forma Leszno z uproszczeniem grupy spółgłosek, przymiotnik ją zachował do dziś.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Jak odmienia się nazwisko męskie Lara w piśmie urzędowym?
Nazwisko to odmieniać należy według deklinacji żeńskiej, podobnie jak rzeczowniki typu kara, gitara: M. Jan Lara, D. Jana Lary, C. Janowi Larze, B. Jana Larę, N. Janem Larą, Ms. Janie Larze.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Proszę o rozwianie niejasności dotyczących kolejności pisania imienia i nazwiska w różnego rodzaju pismach urzędowych, listach, tabelach, dokumentach z danymi osobowymi itp. (jeżeli oczywiście nie istnieje rubryka w stylu „nazwisko, imię”, co automatycznie sugeruje wpisanie najpierw nazwiska a następnie imienia).
Imię (nadawane dawniej bez nazwiska) powinno występować jako pierwsze. Odwrotny szyk jest w słownikach poprawnej polszczyzny (m.in. Witold Doroszewski, Andrzej Markowski) uznany za dość rażący błąd. Czasem w formularzach wpisane jest najpierw nazwisko, potem imię. Zapewne z przyczyn czysto praktycznych, dlatego że nazwisko bardziej niż imię identyfikuje osobę. Poza tym wzmacnia stopień oficjalności - tak wyraźny w urzędach. Nie można jednak tego uznać za wyznacznik poprawnościowy i powielać w innych od urzędowych pismach. Jeszcze tylko w spisach alfabetycznych występowanie najpierw nazwiska, potem imienia, jest dopuszczalne, przy czym nawet w bibliografii zachowana jest najczęściej kolejność: imię - nazwisko.
Marcin Kluczny
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Moi znajomi o nazwisku Kentzer twierdzą, że ich nazwisko jest niemieckie i jako takie nie odmienia się, a więc należy je używać w formie, np. widzę Sebastiana Kentzer. W mojej ocenie winna być użyta forma Kentzer.
Polszczyzna jako język fleksyjny w sposób naturalny adaptuje nazwy obce, w tym nazwy własne, takie jak imiona, nazwiska, nazwy obiektów geograficznych itd., i (w zależności od zakończenia ich tematu) dopasowuje je do własnych deklinacji (np. rzeczowniki zakończone na spółgłoskę przypisuje się do deklinacji męskiej). Dlatego nawet jeśli nazwisko jest pochodzenia niemieckiego, wcale nie znaczy to, że jest nieodmienne! Nazwiska i imiona niemieckie odmieniają się, por. np. Hans, Hansa, Hansowi; Wolfgang, Wolfganga, Wolfgangowi; Genscher, Genschera, Genscherowi, Kramer, Kramera, Kramerowi itp. Jeżeli tylko dane nazwisko można przyporządkować do któregokolwiek polskiego typu deklinacyjnego, to należy je odmieniać. Obszerne, wielostronicowe hasło na temat odmiany nazwisk (w tym nazwisk obcego pochodzenia) zawiera m.in. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego (Warszawa 2002, s. 1686-1698). Można tam znaleźć m.in. informację o tym, że nazwiska zakończone na -er, podobnie jak rzeczowniki pospolite (np. kelner, szwagier), odmieniają się zazwyczaj z zachowaniem -e- ruchomego, np. Romer – D. Romera, Mahler – D. Mahlera, Kromer – D. Kromera, Weber – D. Webera. Rzadsze są przypadki, kiedy w odmianie owo -e- zanika, np. Szuster – D. Szustra, Luter – D. Lutra. O sposobie odmiany (z -e- lub bez niego) decydują różne czynniki, ale przede wszystkim stopień utrwalenia nazwiska w języku polskim, zwyczaj językowy. Nazwisko Kentzer nie jest chyba powszechnie znane i często używane, dlatego też – jako zakończone podobnie jak rzeczowniki rodzaju męskiego typu rower, blezer czy hipnotyzer – powinno w przypadkach zależnych przybrać formy z -e-: lp. M. Sebastian Kentzer, D. Sebastiana Kentzera, C. Sebastianowi Kentzerowi, B. Sebastiana Kentzera, N. (z) Sebastianem Kentzerem, Ms. (o) Sebastianie Kentzerze; lm. M. Kentzerowie, D. Kentzerów, C. Kentzerom, B. Kentzerów, N. (z) Kentzerami, Ms. (o)Kentzerach. Polecam krótki artykuł prof. dr hab. Ireny Bajerowej pod znamiennym tytułem Wstyd nie odmieniać nazwisk, który jest dostępny w formacie pdf na stronie naszej poradni.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Jak się odmienia nazwę Kędzierzyn-Koźle?
Kędzierzyn-Koźle jest nazwą złożoną, zestawieniem mającym postać konstrukcji współrzędnej. Człon pierwszy odmienia się według deklinacji męskiej, a drugi według deklinacji nijakiej. Powiemy zatem, że jedziemy do Kędzierzyna-Koźla, a kędzierzynianin mieszka w Kędzierzynie-Koźlu.
Anna Majdak
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Mamy córkę o imieniu Kaja. Problem polega na tym, że nie jesteśmy pewni co do poprawnej odmiany jej imienia: Kai czy Kaji? Bardzo proszę o rozwianie naszych wątpliwości.
Imię żeńskie Kaja podobnie jak wiele wyrazów zakończonych na -ja (m.in. zawieja, soja, szyja zbroja, żmija, nadzieja, Zawoja, Złotoryja, Kreja) w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku lp. ma w formach odmiany temat pozbawiony spółgłoski -j-, co jest kontynuacją przyjętego od lat zwyczaju. Zwyczaj ten nie pozostaje jednak w zgodzie z wymową tych form, mówimy wszak [nadzieji], [zawoji], [kreji], [kaji] itd., nie oddaje także podziału na temat i końcówkę fleksyjną, temat powinien by się bowiem regularnie kończyć na -j-: nadziej-, Zawoj-, Krej-, Kaj-. Niektórzy językoznawcy i miłośnicy polszczyzny postulują zatem wprowadzenie zmiany zasad ortograficznych. Zgodnie z zasadami polskiej ortografii trzeba jednak odmieniać imię Kaja następująco: M. Kaja, DCMs. Kai, B. Kaję, N. Kają, W. Kaju! Należy mieć nadzieję, że w niedalekiej przyszłości ta nieżyciowa zasada zostanie zmieniona.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
W tegorocznych próbnych arkuszach maturalnych z języka polskiego został wykorzystany fragment Cierpień młodego Wertera i imię autora zostało zapisane przez jedno nJohan. Do tej pory nie spotkałam się z taką pisownią. Jaka jest poprawna pisownia imienia Goethego: Johan czy Johann?
Właściwa pisownia to Johann, zapis z jednym n to błąd literowy.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-07-02
Mam pytanie odnośnie imion Jakub i Kuba. Mojemu tyle co narodzonemu synkowi chciałam i nadal chcę nadać imię Kuba, jednakże USC robi problemy, ponieważ uważa, że Kuba to zdrobnienie od Jakuba. Ja jednak mam tutaj wątpliwości, ponieważ według dra Jana Grzeni są to dwa różne imiona. Chciałabym prosić o informacje, czy jest to faktycznie prawda, nadmienię, że nie mogę nigdzie dostać Słownika imion wydanego przez PWN autorstwa właśnie Pana doktora, gdzie podobno jest opis zarówno imienia Jakub, jak i Kuba. Bardzo proszę o pomoc.
Hasło Kuba w moim Słowniku imion przynosi następującą informację:
„Imię męskie, które funkcjonuje głównie jako zdrobnienie imienia Jakub; jako imię nadawane oficjalnie nosi je 1189 Polaków (większość z nich urodziła się w latach 90.)” .
Podana liczba pochodzi z banku danych Pesel, a oddaje stan z 31 marca 2001 r. To prawda, że przepisy prawa zabraniają nadawania imion zdrobniałych jako metrykalnych. Prawda jednak też, że takie imię nadano wielokrotnie w czasie, gdy wspomniane przepisy obowiązywały, a więc może Pani powołać się na ten precedens. Moim zdaniem męskie imię Kuba należy traktować jako samodzielne (niezależnie od tego może to być zdrobniała forma imienia Jakub). Warto przy okazji dodać, że pierwszy raz imię to nadano najprawdopodobniej w latach 30. ubiegłego wieku.
Jan Grzenia

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-29
Szanowni Państwo, uprzejmie proszę o Państwa opinię na temat imienia Milan - czy może być nadane chłopcu? Kierownik USC Wałcz
Imię to nie narusza żadnego z warunków nadawania imion, które wymienia Prawo o aktach stanu cywilnego. U nas nadano je wprawdzie tylko kilkaset razy, ale w niektórych krajach słowiańskich (zwłaszcza w południowych, ale też w Czechach i na Słowacji) jest ono popularne. Wniosek: nie ma przeszkód, by imię Milan nadać małemu Polakowi.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-29
Chciałabym prosić o podanie poprawnej nazwy mieszkańców miejscowości Olza: olzanie czy olzianie?
Poprawną formą jest nazwa olzianin, w której widać oboczność z : ź wywołaną przez przyrostek -anin (por. też Gdańsk – gdańszczanin, Lublin – lublinianin, Starogard (Gdański) – starogardzianin).
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-29
Jeśli firma nazywa się Pod Lipami albo W Starej Piekarni, to które z wyrazów w nazwie piszemy wielką literą? Wszystkie? Tylko pierwszy? A może jakoś zupełnie inaczej?
Nazwy firm pojawiające się w pytaniu zostały napisane poprawnie. Nazwy własne (indywidualne) przedsiębiorstw, lokali, obiektów handlowych, dworców piszemy wielkimi literami. Zwykle nazwy tego typu poprzedza uściślający znaczenie wyraz pospolity, taki jak: hotel, apteka, zajazd, karczma, bar, pub. Ponieważ najczęściej określenia te nie wchodzą w skład nazwy własnej, piszemy je małą literą: hotel Polonia, bar Leśny, pub Ściana, zajazd Przy Drodze. W takich zestawieniach nazwy własne można dodatkowo wyróżnić, ujmując je w cudzysłów: hotel „Polonia”, bar „Leśny”, pub „Ściana”, zajazd „Przy Drodze". Przyimki i spójniki wewnątrz tych nazw piszemy małą literą, jeśli jednak nazwa rozpoczyna się od przyimka, piszemy ją wielką literą, np.: osiedle Za Żelazną Bramą, osiedle Pod Skarpą czy przykłady podane w pytaniu.
Aldona Skudrzyk
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-29
Mam problem. Uczennica nazywa się Joanna Sondeja, czy nazwisko to powinno być odmienione np. dyplom dla Joanny Sondei, czy też dyplom dla Joanny Sondeja. Ja nazwisko to odmieniłam, ale dziewczynka powiedziała, że jest to błędna forma.
Nie zawsze nosiciel nazwiska ma rację co do właściwej odmiany owej nazwy własnej. Wielu użytkowników polszczyzny twierdzi wręcz, że ich nazwiska są (z różnych wyimaginowanych zazwyczaj powodów) nieodmienne! Przekonanie to jest błędne i nie ma oparcia w prawidłach rządzących naszym językiem. Nie ma wprawdzie specjalnej ustawy, która regulowałaby odmienność nazwisk, ale faktem niezaprzecalnym jest to, że nazwiska, jak inne wyrazy istniejące w języku fleksyjnym, takim jak nasz, po prostu się odmieniają – jest to rzecz najzupełniej naturalna, zgodna z duchem języka. Obszerne, wielostronicowe hasło na ten temat zawiera m.in. Nowy słownik poprawnej polszczyzny pod red. A. Markowskiego (s. 1686-1698). Jeżeli tylko dane nazwisko można przyporządkować do któregokolwiek polskiego typu deklinacyjnego, to należy je odmieniać. W naszym skomplikowanym języku nie odmienia się tylko naprawdę nielicznych nazwisk, i to wcale nie ze względu na ich pochodzenie, lecz z powodu ich językowego (fonetycznego) ukształtowania. Wśród nazwisk nieodmiennych Jan Grzenia w Słowniku nazw własnych (s. 67) wymienia następujące: 1) zakończone w wymowie na [ła], np. Benoît, Dubois, Pasqua; 2) zakończonych w wymowie na samogłoskę u, np. Ceauşescu, Kimbangu, Nehru, Pompidou, a także z końcowym -x w zapisie: Giraudoux, Levittoux; 3) zakończonych w wymowie na akcentowaną samogłoskę " target=_blank> (ortograficzne -o, -au, -eau z niewymawianymi -s, -x, np. Hugo, Desnos, Despiau, Cocteaux, Cousteau, Rousseau (zob. także Nowy słownik poprawnej polszczyzny, s. 1694). Oprócz wymienionych typów nazwisk reszta jest obowiązkowo odmienna.
Jeśli chodzi o nazwisko Sondeja, to nazwiska tego typu, czyli zakończone na samogłoskę -a mają wzorzec odmiany identyczny jak wyrazy pospolite (zob. Jan Grzenia, Słownik nazw własnych, rozdział VIII ), a zatem nazwisko Sondeja odmienia się jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego typu nadzieja, zawieja, żmija (por. także nazwy miejscowe typu Zawoja, Złotoryja). Kolejne formy przypadków wyglądałyby następująco: lp. M. Joanna (Jan) Sondeja, D. Joanny (Jana) Sondei, C. Joannie (Janowi) Sondei, B. Joannę (Jana) Sondeję, N. (z) Joanną (Janem) Sondeją, Ms. (o) Joannie (Janie) Sondei; lm. M. (państwo) Sondejowie, D. (państwa) Sondejów, C. (państwu) Sondejom, B. (państwa) Sondejów, N. (z państwem) Sondejami, Ms. (o państwu) Sondejach. W dopełniaczu, celowniku i miejscowniku liczby pojedynczej zwracają uwagę formy z tematem pozbawionym spółgłoski -j-, które kontynuują przyjęty od lat zwyczaj, ujęty nawet w ortograficzną regułę (np. w Wielkim słowniku ortograficznym języka polskiego pod red. E. Polańskiego). Zwyczaj ów nie pozostaje jednak w zgodzie z wymową tych form, piszemy wprawdzie nadziei, Zawoi, szyi, wymawiamy jednak [nadzieji], [zawoji], [szyji]. Pisownia powyższa nie oddaje także podziału na temat i końcówkę fleksyjną, temat powinien by się bowiem regularnie kończyć na -j-: nadziej-, Zawoj-, szyj-. Niektórzy językoznawcy i miłośnicy polszczyzny (jak Jan Miodek, Zygmunt Saloni czy Maciej Malinowski) postulują zatem wprowadzenie zmiany zasad ortograficznych, te jednak nieprędko pewnie wejdą w życie. Wzorcowo (zgodnie z obowiązującymi regułami należałoby więc napisać tak, jak Pani proponuje: dyplom dla Joanny Sondei. Dodać jednak należy, że najsłynniejszy nosiciel podobnego nazwiska - Kreja, śp. prof. Bogusław Kreja, wybitny polski językoznawca, świadomie nie stosował się do przepisów i w przypadkach zależnych pisał ostentacyjnie Kreji. Także sala koncertowa w Filharmonii Śląskiej w Katowicach nosi imię Karola Stryji. Ostatecznie więc można byłoby uczynić kolejny wyłom w tej nieżyciowej regule i odmienić nazwisko Sondeja z głoską j w dopełniaczu, pisząc: dyplom dla Joanny Sondeji. Zmiany w języku dokonują się powoli, a wpływ na nie mogą mieć także użytkownicy języka, którzy preferują używanie określonych form.
Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-29
Dlaczego jest przymiotnik sądecki?
Do XVIII w. miasto nosiło nazwę Sądecz, z czasem nastąpiło jej skrócenie do znanej obecnie postaci Sącz. Przymiotnik utrwalił pamięć o dawnej formie nazwy.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-27
Jak odmienić nazwisko Szyngiel – Szyngla czy Szyngiela?
Jak podaje Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego, nazwiska polskie zakończone na -el, jeśli tylko w równobrzmących z nimi rzeczownikach pospolitych tracą w odmianie samogłoskę e, odmieniane są z opuszczeniem jej w przypadkach zależnych, np. Wróbel – D. Wróbla (nie: *Wróbela), bo wróbel – D. wróbla; Dekiel – D. Dekla (nie: *Dekiela), bo dekiel – D. dekla. W nazwiskach Polaków o postaci nietożsamej z rzeczownikiem pospolitym najczęściej w przypadkach zależnych zachowuje się e, np. Lelewel – D. Lelewela; Korbel – D. Korbela. W nazwiskach pochodzenia obcego na -el o zachowaniu lub opuszczeniu [/]e w odmianie decyduje najczęściej stopień adaptacji nazwiska do języka polskiego. Tak więc nazwiska mające na gruncie polskim dłuższą tradycję, jak Hegel, Wedel, Mendel, także: Havel, na ogół tracą w odmianie e: Hegel – D. Hegla, Wedel – D. Wedla, Mendel – D. Mendla, Havel – D. Havla. W odmianie nazwisk osób współcześnie żyjących i nazwisk nie dość ugruntowanych w polskiej tradycji językowej, najczęściej zachowuje się e, np. Orwell – D. Orwella, Fernandel – D. Fernandela, Cromwell – D. Cromwella, Kinkel – D. Kinkela. Wyjątek stanowią nazwiska francuskie, w których ostatnia sylaba jest akcentowana, np. Claudel [wym. Klodel]. Zawsze zachowujemy w ich odmianie samogłoskę e: Claudel – D. Claudela, Ravel – D. Ravela.
Jeśli więc idzie o nazwisko Szyngiel, to jako nazwisko pochodzenia obcego oraz nazwisko nietożsame z żadnym polskim rzeczownikiem pospolitym powinno zachować e we wszystkich przypadkach odmiany: M. Szyngiel, D. Szyngiela, C. Szyngielowi, B. Szyngiela, N. Szyngielem, Ms. Szyngielu. Nazwiska z tzw. e ruchomym podlegają jednak również innym uwarunkowaniom, ponieważ o wyborze określonej formy – Szyngiela bądź Szyngla – i jej użyciu w danym środowisku decyduje zwyczaj, który zwykle narzucają nosiciele nazwiska. Jeśli więc Jan Szyngiel wyraźnie życzy sobie, aby mówić, że nie ma Jana Szyngla, że przyglądam się Janowi Szynglowi i mówię o Janie Szynglu, to należy takie życzenie respektować. Jeśli natomiast o nic nam nie wiadomo o preferencjach nosiciela nazwiska, bezpieczniej je odmienić z samogłoską e, będzie bowiem bardziej jednoznaczne.
Katarzyna Wyrwas

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2007-06-27
Która z form jest poprawna: Mieszkam w województwie Lubuskim czy Mieszkam w województwie Lubuskiem? Której powinnam używać i czy to zależy od kontekstu?
Nazwy okręgów administracyjnych, w tym także województw, piszemy w polszczyźnie małą literą (zob. Wielki słownik ortograficzny języka polskiego, reguła 128), a zatem poprawny zapis to w województwie lubuskim. Jeśli piszemy (dość skrótowo i nieoficjalnie) nazwę województwa, możemy użyć przymiotnika w lubuskim, również pisanego małą literą. Pisownia !w Województwie Lubuskim oraz !w Lubuskim jest niepoprawna. Nazwę Lubuskie w połączeniu w Lubuskiem należy natomiast zapisać wielką literą, gdyż jest ona w tym przypadku używana jako rzeczownikowa nazwa regionu (por. inne nazwy regionów, jak w Krakowskiem, w Kieleckiem, w Poznańskiem, w Lubelskiem, w Podkarpackiem, zob. też na stronie http://so.pwn.pl/zasady.php?id=629398). Nazwy regionów zachowały do dnia dzisiejszego starą końcówkę przymiotnikową -em, podczas gdy nowszej -im używa się obecnie w odmianie przymiotników będących nazwami województw. Inne zdanie na ten temat ma prof. Jan Miodek, który sądzi, że obecna w nazwach regionów końcówka -em brzmi bardzo sztucznie, na większości współczesnych Polaków robi wrażenie tworu dziwnego i archaicznego, dlatego też Profesor zachęca do posługiwania się końcówką -im w mowie, tylko w piśmie zaznaczając wielką literą różnicę miedzy nazwą regionu i województwa. Opinia Pana Profesora wynika z obserwacji zachowań językowych Polaków, które zapewne w niedługim czasie wpłyną na zmianę obowiązującej odmiany owych nazw regionów, na razie jednak do tego nie doszło. Konkludując, lubuskie powinno być zrozumiane jako nazwa województwa, natomiast Lubuskie jako nazwa regionu, a więc albo w województwie lubuskim, albo w Lubuskiem.
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16