Najczęściej zadawane pytania (207) Ortografia (501) Interpunkcja (168) Wymowa (65) Znaczenie (201) Etymologia (275) Historia języka (21) Składnia (270) Słowotwórstwo (114) Odmiana (286) Frazeologia (115) Poprawność komunikacyjna (207) Nazwy własne (349) Wyrazy obce (68) Różne (147) Wszystkie tematy (2787)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Ortografia2005-11-15
Czy skróty typu m. (miasto), m. st. (miasto stołeczne) można pisać wielkimi literami w nazwach własnych? W Słowniku ortograficznym PWN znalazłem zapis Biblioteka Publiczna
M. St. Warszawy
, ale innym razem (w TV) zauważyłem zapis Straż Miejska m. st. Warszawy czy Urząd m. st. Warszawy.
Skróty typu m. (miasto), m. st. (miasto stołeczne) należy w nazwach własnych pisać małymi literami.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Czy zaimek zwrotny się pisać w nazwach własnych małą czy wielką literą, np. Fundacja Nie Lękajcie się czy Fundacja Nie Lękajcie Się?
Zaimek zwrotny się w nazwach własnych należy pisać wielką literą, np. Fundacja Nie Lękajcie Się, Stowarzyszenie Osób Jąkających Się.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Czy określenia: rada pedagogiczna, grono pedagogiczne, pani dyrektor należy pisać małą czy wielką literą? Z góry dziękuję!
Te określenia piszemy małymi literami. Nie są nazwami własnymi.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Jak należy pisać nazwy programów rządowych (np. Pierwsza praca czy Pierwsza Praca, Stop przemocy czy Stop Przemocy), akcji (np. Bezpieczny powrót czy Bezpieczny Powrót, Sprzątanie świata czy Sprzątanie Świata), tytuły osób i instytucji (np. Nauczyciel Roku czy Nauczyciel roku, Szkoła 21. Wieku czy Szkoła 21. wieku)? Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
Nazwy programów rządowych należy traktować podobnie jak nazwy akcji i nagród, wyróżnień i pisać je wielką literą: Pierwsza Praca, Stop Przemocy, Bezpieczny Powrót, Sprzątanie Świata, Nauczyciel Roku Szkoła 21. Wieku lub lepiej: Szkoła XXI Wieku.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Jak zapisać (fryzura) mokra włoszka czy mokra Włoszka, (środek usypiający) głupi jasio czy głupi Jasio? Dziękuję.
Uznałabym te wyrażenia za określenia potoczne pochodne od nazw własnych i pisała małymi literami: mokra włoszka, głupi jasio. Tak się pisze wiele eponimów: europa ('dobre maniery'), kanada ('bogactwo') itd.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Piszę protokół posiedzenia (a może z posiedzenia?) rady pedagogicznej. Czy nazwy dyrektor szkoły i rada pedagogiczna powinnam pisać wielką czy małą literą?
Zdecydowanie protokół posiedzenia. Nazwy, o które Pani pyta, są wprawdzie odnoszone do konkretnej osoby i konkretnego grona osób, ale nie zastępują nazw własnych. Piszemy je małą literą. Wielka litera jest tu zasadna wtedy, gdy podajemy pełną oficjalną nazwę instytucji: Dyrektor Liceum nr 5 w Gliwicach; Rada Pedagogiczna Liceum Ogólnokształcącego im. J.K. w Gdańsku.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-15
Jakimi literami napisać: wewnątrzszkolny system oceniania, komisja przedmiotów humanistycznych, samorząd szkolny, program rozwoju szkoły, udział w procesie wewnątrzszkolnego rozwoju nauczycieli?
Pisownia wielką lub małą literą zależy w podanych przykładach od tego, czy traktujemy podane wyrażenia jako tytuły dokumentów, czy jako nazwy własne instytucji. I tak dokumenty: Wewnątrzszkolny system oceniania, Program rozwoju szkoły; natomiast nazwy instytucji: Komisja Przedmiotów Humanistycznych, Samorząd Szkolny. Wyrażenie udział w procesie wewnątrzszkolnego rozwoju nauczycieli może być pisane tylko małymi literami.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2005-11-10
Zajmuję się korektą tekstów w redakcji pisma muzycznego. Nie wiem, jak poprawie zapisuje się słowo folkmetal (folk-metal?). Chodzi o gatunek muzyczny łączący elementy muzyki folkowej (inspirowanej folklorem) oraz elementy muzyki metalowej. Pochodzący od niego przymiotnik - jak sądzę - należy oczywiście zapisać bez łącznika: folkmetalowy.
Nie wiem, czy w przypadku słowa folk-metal można kierować się zapisem typu blackmetal, gdyż w tym drugim przypadku nie chodzi o dodatkowy składnik muzyki metalowej, ale o jej odcień, rodzaj. Będę wdzięczna za pomoc, Agnieszka z Lublina
Na anglojęzycznych stronach internetowych dotyczących muzyki metalowej nurt muzyki inspirowanej folklorem traktowany jest jako podgatunek heavy metalu zawierający elementy muzyki folkowej, ulegający jej wpływom. Z tego względu – podobnie jak w języku angielskim – można zalecić pisownię rozdzielną: folk metal. Gdyby folk metal był stylem łączącym w równym stopniu element folkowe i heavymetalowe, pisalibyśmy folk-metal z łącznikiem. Przymiotnik folkmetalowy zapiszemy już łącznie.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-11-04
Szanowni Państwo, czy w odmianie nazwy firmy Metalexport popełniłam błąd odmieniając: Metaleksportu? Podobno jest to oboczność. Czy to nieszczęsne x w nazwach firm należy przekształcać w ks czy też nie?
Problem dotyczy tylko -x na końcu nazwy, np. Hortex, w Horteksie. W Pani przykładzie znak stoi wewnątrz nazwy, a więc nie należy go przekształcać (zob. regułę 27 zasad pisowni polskiej).
Jan Grzenia
Ortografia2005-10-25
Dlaczego w nazwie Dr. Oetker jest po słowie doktor kropka? Przecież w takiej formie wyraz występuje w mianowniku?
Kropka jest tam zapewne dlatego, że nazwa jest obca, niemiecka jak przypuszczam. W niektórych językach, w przeciwieństwie do polszczyzny, stawia się kropkę po skrócie dr. Nazwę tę można chyba traktować jako swego rodzaju cytat.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-25
Dzień dobry, chciałam zapytać czy powinnam dopisywać końcówki odmiany liczebnikow zbiorowych, wyrażonych za pomocą cyfry arabskiej, np. wychowała 3-je swoich dzieci - taki zapis jest poprawny, czy zapis końcówki jest niewłaściwy? Z góry dziękuję za pomoc w rozwiązaniu mojego kłopotu językowego! Pozdrawiam!
Dopisywanie końcówek odmiany do liczb nie jest poprawne.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-18
Jak poprawnie powinno się napisać: wysokowydajny olej opałowy czy wysoko wydajny olej opałowy. Będę wdzięczny za odpowiedź.
W tym przypadku poprawne są obie wersje pisowni. Wyrażenia, w których pierwszy człon jest przysłówkiem (wysoko), a drugi imiesłowem odmiennym (wydajny) traktuje się w polskiej ortografii jako zestawienia i pisze rozdzielnie, dlatego można napisać wysoko wydajny olej opałowy. Niektóre wyrażenia tego odnoszą się do trwałej właściwości opisywanego obiektu (tu: oleju opałowego) i są pisane łącznie. Wyrażenia, które spełniają ten warunek, scaliły się, tak jak np. jasnowidzący (jasnowidz), długogrający (płyta), głośnomówiący (zestaw) itd. (Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego). Z tego względu również wysokowydajny można napisać łącznie. Sama pewnie tak bym napisała.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-11
Dzień dobry!

Chciałam spytać o słowa: pantomima i pantomina - pierwsze z nich jest doskonale znane, zdziwiło mnie jednak i zaskoczyło to drugie. Skłonni jesteśmy zwykle mówić jeszcze inaczej: pantonima. Proszę o rozwiązanie tego problemu. Dziękuję. Joasia
Poprawna forma to pantomima, pozostałe są błędne.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-11
Proszę o wskazanie prawidłowej formy wyrażenia: w sprawie nie nakłaniania młodzieży do spożywania alkoholu, w sprawie nienakłaniania młodzieży do spożywania alkoholu, w sprawie nie wykonania prawa pierwokupu, w sprawie niewykonania prawa pierwokupu.
Poprawny zapis to nienakłaniania i niewykonania, ponieważ partykułę nie z rzeczownikami piszemy łącznie.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-07
Witam! Organami stowarzyszenia są: Walne Zebranie, Zarząd, Komisja Rewizyjna itp. Czy użycie w protokóle zebrania sformułowania: dokonano wyboru członków Zarządu i Komisji Rewizyjnej jest prawidłowe, czy należy użyć małych liter i napisać: dokonano wyboru członków zarządu i komisji rewizyjnej? Z wyrazami szacunku J.
Skoro wybrano członków konkretnego Zarządu i konkretnej Komisji Rewizyjnej, wielkie litery w protokóle opisującym owo zebranie są jak najbardziej na miejscu.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-10-05
Czy poprawne są obie formy aha i acha oraz ach i ah czy tylko formy dotąd mi znane aha i ach? Z góry dziękuję za pomoc.
Poprawne formy to aha i ach. Można to sprawdzić np. w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod red. E. Polańskiego dostępnym również w internecie na stronie http://so.pwn.pl.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-09-28
Mam pytanie: czy który można wymienić na kto? Tak jak np. nóżka - noga. Dziękuję za zainteresowanie i poświęcony czas!
Kto i który to są zupełnie różne wyrazy, dlatego nie możemy tutaj mówić o oboczności o : ó. Oboczność zachodzi zawsze w obrębie tego samego rdzenia wyrazowego, np. w trakcie odmiany (koza : kóz) albo w procesie słowotwórczym (koza : kózka). W zaimku kto -o jest końcówką fleksyjną, czyli nie wchodzi w ogóle w obręb rdzenia wyrazowego, natomiast zaimek który ma rdzeń któr- i we współczesnym języku polskim nie wymienia się do ktor-.
Mirosława Siuciak
Ortografia2005-09-27
Czy wyrazy meta-opis i meta-dane należy pisać z myślnikiem?
W polszczyźnie obowiązuje wyłącznie pisownia łączna z członem meta-, por. np. metajęzyk, metalogika, metaetyka, metatekst i in. Poprawna pisownia to metaopis oraz metadane.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-09-27
Moja córka pisząc pracę, w której wykorzystywała biblijne związki frazeologiczne użyła słów Łazarz i Judasz pisząc je z wielkich liter. Nauczycielka obniżyła jej ocenę, stwierdziła, że to błędy ortograficzne, czy dobrze? Klaudia
Skoro praca dotyczyła frazeologii, a więc znaczenia przenośnego wyrazów, należało słów pochodzących od biblijnych imion użyć w znaczeniu przenośnym: łazarz w znaczeniu ‘nędzarz, biedak’, a judasz w znaczeniu ‘człowiek fałszywy, podstępny, obłudny; zdrajca’. W takich znaczeniach wyrazy owe piszemy małą literą, co można sprawdzić np. w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod red. E. Polańskiego, który udostępniany jest również na stronie http://so.pwn.pl.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2005-09-19
Bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie jak piszemy Nie zmieniając czy niezmieniając, np. w zdaniu: Nie zmieniając kategorii archiwalnej i okresu przechowywania...?
Imiesłowy przysłówkowe z partykułą nie pisze się w polszczyźnie rozdzielnie – zarówno te zakończone na -ąc (współczesne), jak i te na -wszy i -łszy (uprzednie), a zatem – nie zmieniając. Niepoprawną pisownię łączną jako błędną rozpoznaje nawet edytor Word.
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26