Najczęściej zadawane pytania (207) Ortografia (501) Interpunkcja (168) Wymowa (65) Znaczenie (201) Etymologia (275) Historia języka (21) Składnia (270) Słowotwórstwo (114) Odmiana (286) Frazeologia (115) Poprawność komunikacyjna (207) Nazwy własne (349) Wyrazy obce (68) Różne (147) Wszystkie tematy (2787)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-27
Spotkałam się z oficjalnym użyciem wyrazu osleński i oslowski utworzonych od (nieodmiennej) nazwy Oslo, chciałam zapytać, czy to poprawne formy.
Szkoda, że nie podaje Pani przykładów użycia, byłyby użyteczne, zwłaszcza jeśli pojawiły się w druku. Ja w tekstach internetowych znalazłem tylko Uniwersytet Oslowski, ale formę taką spotkałem tylko raz, o wiele częściej jest Uniwersytet w Oslo, i słusznie. Z dwu podanych form pierwszą trzeba zdecydowanie odrzucić, gdyż jest niezręczna i wcale nie kojarzy się z nazwą podstawową. Druga nie ma tych wad (a przynajmniej w takim stopniu), więc można by ją zaakceptować. Trzeba jednak się liczyć z tym, że nie występuje w praktyce językowej, toteż - jeśli jej użyjemy - będzie zaskakiwać. Można jednak przyjąć, że wyrazy pochodne od nazwy stolicy Norwegii staną się potrzebne. W takim razie zalecanymi formami są: oslowianin, oslowianka, oslowianie, oslowski.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-27
Nazywam się Bieńko. Czy mam prawo nie odmieniać mojego nazwiska?
Nazwiska o takim zakończeniu mogą pozostawać nie odmieniane, ale należy ich użyć z jakimś innym odmienianym wyrazem. Najczęściej będzie to imię, ewentualnie jakiś rzeczownik pospolity (pan, dyrektor, inżynier itp.). Stosując się do tej zasady, mogę napisać: Odpowiedziałem na pytanie pana Bieńko (lub pana Bieńki).
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-16
Jaka jest prawidłowa pisownia nazwy miejscowości: Iwonicz Zdrój czy też Iwonicz-Zdrój?
Jeszcze do niedawna obowiązywała pisownia rozdzielna tego typu nazw jako złożonych z członów względem siebie znaczeniowo nierównorzędnych, trudno jednak wymagać od każdego użytkownika języka wiedzy o genetycznej, administracyjnej i znaczeniowej równorzędności czy nierównorzędności nazw. Pisownia z łącznikiem jest zgodna z Wykazem urzędowych nazw miejscowości w Polsce (Warszawa 1980-1982), dlatego też zgodnie z Zasadami użycia łącznika w wieloczłonowych nazwach miejscowych, które dla Rady Języka Polskiego opracowała prof. Aleksandra Cieślikowa, wprowadzono w drugim wydaniu Wielkiego słownika ortograficznego PWN pod red. E. Polańskiego (Warszawa 2006, reguła 184, s. 82) ujednolicenie pisowni nazw miejscowych złożonych z dwóch lub więcej członów, które wspólnie identyfikują jednostkę administracyjną lub/i geograficzną (czyli miejscowość lub jej część, np. dzielnicę). W związku z tym piszemy obecnie z łącznikiem: Bielsko-Biała, Bielsko-Biała-Lipnik, Warszawa-Okęcie, Warszawa-Praga-Północ, Iwonicz-Zdrój, Rabka-Zdrój, Busko-Zdrój, Krynica-Zdrój, Ceków-Kolonia, Kalwaria-Lanckorona, Rutka-Tartak, Warszawa-Śródmieście, Skarżysko-Kamienna, Czechowice-Dziedzice itp. W opracowaniu prof. A. Cieślikowej czytamy, że w pracach Komisji Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych reguła użycia łącznika przyczynia się do względnie jednolitego traktowania nazw o różnej genezie. Od zasady pisowni nazw złożonych z łącznikiem istnieje oczywiście wyjątek: nie piszemy z łącznikiem nazw miejscowych, w których jeden z członów (przymiotnik) pozostaje w związku zgody z głównym członem nazwy (rzeczownikiem), np. Dąbrówka Nowa, Nowy Sącz, Przewóz Stary, a także w tych, w których pierwszym członem nazwy są wyrazy: Kolonia, Osada, Osiedle, np. Kolonia Ostrów (jak Kolonia Ostrowska), Kolonia Wronów (jak Kolonia Wronowska), Osiedle Wilga, Osada Konin, Osada Leśna itp.
Warto dodać, że w książce Losy polskiej ortografii S. Jodłowskiego (Warszawa 1979, s. 130-131) czytamy, iż prof. Witold Taszycki, przewodniczący działającej po II wojnie światowej Komisji Ustalania Nazw Miejscowych i Obiektów Fizjograficznych, wprowadzenie w XII wydaniu Pisowni polskiej PAN z 1957 r. reguły o stosowaniu łącznika w nazwach miejscowych składających się z dwu członów rzeczownikowych «uznał za wynik niewątpliwej pomyłki» (tamże, s. 131). W. Taszycki pisał na ten temat dwukrotnie: w „Poradniku Językowym” (1974, s. 356-357) oraz w „Języku Polskim” (1976, s. 218-219). Bezłącznikową pisownię dwuwyrazowych nazw miejscowych typu Polanica Zdrój, Różanka Dwór, Debrzno Wieś, Szczecin Turzyn potwierdzają przede wszystkim polskie akty rządowe (zarządzenia, rozporządzenia) opublikowane w „Monitorze Polskim” z lat 1946-1947, które powstały w efekcie działania wspomnianej Komisji Ustalania Nazw Miejscowych. Komisja owa miała zaś podczas swych prac na uwadze polską tradycję piśmienniczą, w której od dawna już ustaliła się zwyczajowa pisownia zestawień bliźniaczych o członach nierównorzędnych bez łącznika (S. Jodłowski przytacza tu m.in. przykłady z Pana Tadeusza: wiśnie bliźnięta, matrony topole, dąb gaduła, łosie rogale, księża paulinowie, bracia strzelcy itp.).
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-13
Proszę o wyjaśnienie odmiany imion zakończonych na końcówkę -na.
W polszczyźnie końcowe -na nie jest końcówką odmiany, można je nazwać jedynie zakończeniem danego wyrazu. Imiona tak zakończone to imiona żeńskie, takie jak Anna, Iwona, Helena i inne (ich właściwą końcówką fleksyjną jest -a). Odmieniają się one według deklinacji żeńskiej: lp. M. Anna, Iwona, Helena, D. Anny, Iwony, Heleny, CMs. Annie, Iwonie, Helenie, B. Annę, Iwonę, Helenę, N. Anną, Iwoną, Heleną, W. Anno, Iwono, Heleno; lm. MBW. Anny, Iwony, Heleny, D. Ann, Iwon, Helen, CMs. Annom, Iwonom, Helenom, N. Annami, Iwonami, Helenami. Formy odmiany wielu imion zawierają np. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego czy Słownik imion Jana Grzeni i Słownik nazw własnych tegoż Autora.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-07
Jaka jest właściwa forma odmiany imienia Kuba? Tych Kubów (Jakubów) czy może tych Kub?
Jeśli użylibyśmy formy (tych) Kub, nasz rozmówca mógłby sądzić, że z niewiadomych powodów (może związanych z halucynacjami?) mówimy o kilku tych samych wyspach (krajach), ponieważ istnieje nazwa geograficzna Kuba. Nazwa owej wyspy w polszczyźnie odmienia się według deklinacji żeńskiej i – potencjalnie oczywiście, bo kilku tak nazwanych wysp nie ma, a więc forma jest w zasadzie nieużywana! – w dopełniaczu liczby mnogiej ma właśnie formę (tych) Kub. Imiona męskie natomiast – czy to Jakub (ze zdrobnieniem Kuba) czy też Kuba (bo jest to imię również nadawane, co potwierdza np. Słownik imion Jana Grzeni) – przybierają w dopełniaczu (i bierniku) liczby mnogiej formy Jakubów oraz Kubów.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-03
Witam, mam pytanie dotyczące odmiany nazwiska Oczko. Czy jest może ono nieodmienne?
Nazwisko Oczko jest jak najbardziej odmienne, tak jak reszta polskich nazwisk, por. podobnie zakończone Matejko, Kościuszko, Orzeszko. Formy nazwiska Oczko używanego z imieniem męskim w liczbie pojedynczej byłyby następujące: M. Jan Oczko, D. Jana Oczki, C. Janowi Oczce, B. Jana Oczkę, N. Janem Oczką, Ms. Janie Oczce. Jeśli nazwisko Oczko nosi kobieta, pozostaje ono nieodmienne, co jest w tym wypadku w polszczyźnie wykładnikiem żeńskości: M. Maria Oczko, DCMs. Marii Oczko, B. Marię Oczko, N. Marią Oczko. Para nosząca takie nazwisko to państwo Oczkowie, a w przypadkach zależnych: DB. Oczków, C. Oczkom, N. Oczkami, Ms. Oczkach.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-03
Poeta młodopolski nazywał się Stanisław Korab Brzozowski. Jak będzie brzmiało jego nazwisko w dopełniaczu? Jaka jest poprawna forma dopełniacza w przypadku, gdy chodzi o braci Stanisława i Wincentego Korab (Korabi?) Brzozowskich? Czy forma Stanisława Korabia-Brzozowskiego, stosowana np. przez p. prof. Martę Wykę w podręczniku Literatura Młodej Polski (Kraków 2004, s. 27), jest błędna?
Nazwisko to należy zapisać z łącznikiem: Korab-Brzozowski. W dopełniaczu pierwszy człon można odmieniać, w związku z tym możliwe są dwie formy: Korab-Brzozowskiego lub Koraba-Brzozowskiego. W liczbie mnogiej: bracia Korab-Brzozowscy lub Korabowie-Brzozowscy. W odniesieniu do nazw własnych pojęcie błędu językowego musi być stosowane nieco inaczej niż do wyrazów pospolitych. Powiedzmy może tak: forma Korabia-Brzozowskiego jest nie tyle błędna, ile bardzo rzadko stosowana, zdecydowanie najrzadziej spośród trzech możliwych form tego nazwiska. Powstała ona w wyniku analogii do wyrazu pospolitego korab (książkowe określenie łodzi lub okrętu), odmienianego DB. korabia, C. korabiowi, N. korabiem, Ms. korabiu.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-03
Która forma jest poprawna: na Oceanii czy w Oceanii?
To zależy od kontekstu. Powiemy na wyspach Oceanii (przyimek na łączy się z nazwami wysp, np. na Grenlandii, na Wolinie), ale powiemy też byłe europejskie terytoria w Oceanii (w tym wypadku chodzi nam o rejon świata, część kontynentu).
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2005-01-03
Jaki jest polski odpowiednik angielskiego imienia Colin?
Taki odpowiednik do tej pory się nie ustalił, bo jedynie kilkunastu Polaków nosi imiona Colin (być może to naturalizowani obcokrajowcy) lub Kolin. Tę drugą formę można by uznać za zapowiedź polskiego odpowiednika tego imienia.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-25
Szanowni Państwo, czy arabskie nazwisko Aga Khan należy spolszczyć w piśmie (Aga Chan), czy lepiej stosować pisownię zgodną z zapisami nazw arabskich w encyklopediach PWN? Czy takie imiona i nazwiska należy odmieniać (Agi Khana / Chana)? Z pozdrowieniami i życzeniami świątecznymi - AW
Zalecam stosowanie formy spolszczonej, bo nie wiadomo, czemu angielski zapis Aga Khan miałby być od niej lepszy. Nie będzie tu sprzeczności z encyklopediami PWN, ponieważ podają one również zapis spolonizowany. To i inne arabskie nazwiska należy odmieniać, jedynie wyjątkowo odstępujemy od tej zasady.
Jan Grzenia
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-16
Czy odmienia się nazwiska kobiet zakończone na -y?
Rozumiem, że mają Państwo na myśli nazwiska kobiet w formie przymiotnika rodzaju męskiego typu Mądry, Zielony itp. Coraz częściej kobiety noszące nazwiska pochodzące od zwykłych przymiotników wybierają formę nazwiska w rodzaju męskim, np. pani Ciepły, pani Ufny, pani Zielony. Jeśli wybrano nazwisko żeńskie w rodzaju męskim, to wtedy pozostaje ono nieodmienne - M. Maria Zielony, DCMs. Marii Zielony, B. Marię Zielony, N. Marią Zielony (por. Nowy słownik poprawnej polszczyzny pod red. A. Markowskiego). Należy zatem zawsze razem z nazwiskiem w formie męskiej używać odmienionego imienia lub słowa identyfikującego płeć, np. wyrazu pani.
Katarzyna Sujkowska-Sobisz
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-14
Uprzejma prośba o poratowanie w kwestii odmiany imienia Romeo.
M. Romeo, D. Romea, C. Romeowi, B. Romea, N. Romeem, Ms. Romeo, W. Romeo!
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-14
Szanowni Państwo, będę niezmiernie wdzięczna za informację, jak brzmi oficjalna (nie zwyczajowa) nazwa placu i ulicy we Wrocławiu: Nankera czy Nankiera? W różnych źródłach występują obie formy. Z góry bardzo dziękuję i pozdrawiam, Joanna
Na rządowej stronie internetowej w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego widnieje nazwa Nankiera. Ulica Nankera natomiast istnieje również – co wydaje się naturalne – w Piekarach Śląskich i tam nie widać wariantywności (jest także w Biuletynie Zamówień Publicznych). Nie wiem, jak brzmi oficjalna (czyli – jak rozumiem – urzędowa) nazwa wrocławskiego placu i ulicy. Może trzeba zapytać we wrocławskim Urzędzie Miasta? Mogę Pani jedynie opisać, jak sprawa wygląda z polonistycznego punktu widzenia.
Nazwisko Nanker znane jest w polszczyźnie od XIII wieku. Kazimierz Rymut w słowniku Nazwiska Polaków wywodzi je od niemieckiej nazwy osobowej Nanker, a tę od staro-wysoko-niemieckiego imienia złożonego Nandger, Nenker. Nazwisko to nosił żyjący na przełomie XIII i XIV wieku biskup Jan Nanker Kołda herbu Oksza, Ślązak rodem z Kamienia (dziś części Piekar Śląskich), przodek Mikołaja Reja. Andrzej Trzecieski w Żywocie i sprawach poczciwego szlachcica polskiego, Mikołaja Reja z Nagłowic... z 1568 roku tak pisał o biskupie: „(...) Nankerus Ślężak, który tu jeździł w poselstwiech do królów polskich, i potym mu się w Polszcze spodobało, i tu był osiadł, i był biskupem krakowskim (...)”. Pisze też o nim jako o Nankerze Jan Długosz w księdze dziewiątej Roczników czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego. Biskup ów, który rządził najpierw diecezją krakowską, a później wrocławską, był znany jako obrońca polskości na Dolnym Śląsku. Biskup Kołda herbu Oksza przybrał niemiecko brzmiące nazwisko Nanker zgodnie z ówczesną modą, na którą duży wpływ miał patrycjat i bogate niemieckie mieszczaństwo. Współcześnie oba istniejące warianty należy uznać za oboczne, przy czym Nanker jest wprawdzie rzadszy, ale za to odnotowany w encyklopediach i Korpusie języka polskiego PWN (K. Malik i M. Raciborska w Przewodniku po Polsce podają nazwę pl. Nankera).
Nanker jest formą starszą, która dała początek wariantowi Nankier, a zmianę tę należy wiązać ze zjawiskiem czwartej, polskiej palatalizacji spółgłosek tylnojęzykowych k, g, która miała miejsce w XV wieku, kiedy to spółgłoski tylnojęzykowe w połączeniach ke, ge uległy zmiękczeniu i przeszły w kie, gie. Teoretycznie zatem powinna być współcześnie użyciu jedynie forma powstała po zmiękczeniu (jak np. kieł zamiast starszego keł), ale pozostały obie, choć przecież forma po palatalizacji Nankier jest prawie dwa razy częstsza, natomiast w nazwie placu we Wrocławiu forma Nankiera jest niemal 30 razy częściej używana niż forma Nankera.
Słynny średniowieczny biskup stał się także bohaterem kilku dzieł literackich autorstwa Wilhelma Szewczyka, Andrzeja Jochelsona, Tadeusza Silnickiego i Kazimiery Iłłakowiczówny. Forma Nanker występuje jedynie u pierwszego z wymienionych autorów.
Katarzyna Wyrwas

Bardzo dziękuję za wyczerpujące (i ciekawe!) informacje. Gwoli ścisłości: we wrocławskim Urzędzie Miasta powiedziano mi, że w urzędowym spisie ulic widnieje nazwa Nankiera.
Serdecznie pozdrawiam, Joanna
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-14
Witam, chciałam uzyskać potwierdzenie, że dopełniacz od słowa Henkel brzmi Henkela? Jeżeli odpowiedź okaże się zgodną z moją wiedzą, to czy użycie słowa Henkla (w dopełniaczu) jest formą niepoprawną?
W nazwiskach polskich (Wróbel - Wróbla), także w nazwiskach obcych, które mają za sobą długą tradycję na gruncie polskim (Hegel - Hegla; Wedel - Wedla; Havel - Havla) opuszcza się e w przypadkach zależnych. Wyjątek stanowią nazwiska francuskie (Claudel - Claudela). W nazwiskach osób żyjących współcześnie e się zwykle zachowuje. Trzeba pamiętać, że w takim przypadku decydują różne czynniki - najbardziej utrwalony społeczny uzus.
Aldona Skudrzyk
Dopełniaczowe formy Henkla i Henkela to warianty oboczne, a formy Henkla nie można uznać za niepoprawną, jest ona w dodatku częstsza w użyciu! W nazwiskach obcych niezbyt w naszym języku rozpowszechnionych pozostawia się e, natomiast lepiej znane nazwiska obcego pochodzenia odmieniają się jak wyrazy rodzime z e ruchomym. Dlatego też np. na stronach internetowych można się spotkać z dwiema wersjami dopełniacza nazwy własnej Henkel. Forma rzadsza - Henkela - występuje najczęściej w przypadku nazwisk: Henkela naukowca, Henkela piłkarza VfB Stuttgart, scenarzysty Kima Henkela, Hansa-Olafa Henkela (przewodniczącego Związku Przemysłu Niemieckiego) czy żyjącego w XVIII wieku hrabiego Henkela z Sopron. Forma cztery razy częstsza - Henkla - występuje m.in. w nazwie warszawskiego placu na Żoliborzu (plac Henkla), w nazwiskach osób mieszkających na Śląsku oraz w nazwisku Hermanna Henkla (żyjącego na przełomie XIX i XX wieku nauczyciela, sekretarza bielawskiego Towarzystwa Sowiogórskiego, popularyzatora sportów zimowych). Nazwa koncernu Henkel Polska w Internecie zwykle w dopełniaczu przybiera formę Henkla (z nielicznymi tylko wyjątkami), co potwierdza także materiał z Korpusu języka polskiego PWN. Odmiana nazwy koncernu z e ruchomym upowszechniła się prawdopodobnie dlatego, że nazwa tej firmy, obecnej w Polsce od 1990 roku i produkującej wiele popularnych kosmetyków, została przez użytkowników języka wystarczająco przyswojona i „owsojona”.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-13
Szanowni Państwo, jaką formę w przypadkach zależnych przyjmują nazwiska typu Koritowsky, Urbansky. Jaką regułę stosować, jeśli nie zawsze jest możliwe ustalenie, z jakiego języka pochodzi dane nazwisko?
W nazwiskach pochodzenia słowiańskiego, a także w innych (oprócz nazwisk węgierskich), w których wygłosowe -i jest zapisywane jako -y - np. Chomsky, Kandinsky czy podane przez Panią Koritowsky, Urbansky - w przypadkach zależnych można dopisywać końcówki bezpośrednio do tematu - np. Chomskiego, Kandinskiego, Koritowskiego, Urbanskiego itd. - albo pozostawć w odmianie pełną formę graficzną nazwiska, a końcówki w dopełniaczu, celowniku i bierniku dopisać po apostrofie – np. DB. Chomsky’ego, Kandinsky’ego, Koritowsky’ego, Urbansky’ego; C. Chomsky’emu, Kandinsky’emu, Koritowsky’emu, Urbansky’emu, w narzędniku i miejscowniku zaś stosować zapis bez apostrofu zgodny z wymową - NMs. Chomskim, Kandinskim, Koritowskim, Urbanskim (por. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego).
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-09
Witam, mam problem z poprawnym określeniem mieszkańca i mieszkanki Hondurasu? Czy błędem będzie użycie określenia: Honduras, Honduraska? Proszę o rozwiązanie moich wątpliwości.
Od nazwy Honduras tworzy się nazwy mieszkańców Honduranin oraz Honduranka, co potwierdzają Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego i Słownik nazw własnych Jana Grzeni. Oba słowniki akceptują również formy Honduraszczyk i Honduraska, Nowy słownik poprawnej polszczyzny podaje jednak, że są rzadkie. O nazwie mieszkańca !Honduras nikt nawet nie wspomina, zapewne dlatego, że nazwa taka nie powinna być równa nazwie kraju.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-09
Mam wątpliwości dotyczące odmiany nazwiska Roga-Skąpska. Czy powinno się odmieniać tylko drugi człon? Dziękuję za odpowiedź!
W polskich nazwiskach dwuczłonowych kobiet każdy człon powinno się odmieniać według jego własnego wzorca deklinacyjnego. W przypadku nazwiska Roga-Skąpska człon Roga odmienia się jak rzeczownik rodzaju żeńskiego typu waga, a człon Skąpska odmienia się według deklinacji żeńskiej przymiotnikowej. Mamy więc formy: D. Rogi-Skąpskiej, CMs. Rodze-Skąpskiej, B. Rogę-Skąpską, N. Rogą-Skąpską.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-07
Proszę o rozstrzygnięcie małego sporu. Są trzy miejscowości: Skarżysko-Kamienna, Skarżysko Kościelne i Skarżysko Książęce. Mówimy: mieszkaniec Skarżyska-Kamiennej czy Skarżysko-Kamiennej, a może tylko poprawnie mieszkaniec Skarżysko-Kamienna? Czy możemy używać określenia skarżyszczanin i czy ewentualnie we wszystkich przypadkach wymienionych miejscowości jest to poprawne (choć nie jest jednoznaczne)? Wymienione miejscowości są oddalone od siebie o kilka kilometrów. Uprzejmie proszę o opinię. Z szacunkiem, Mirek S.
W podanych złożonych nazwach miejscowych odmieniane są ona elementy – pierwszy (Skarżysko) jak rzeczownik deklinacji nijakiej, drugi jak przymiotnik deklinacji żeńskiej (w przypadku Kamienna) lub jak przymiotnik deklinacji nijakiej (w przypadku Kościelne i Książęce). Ze względów składniowych powiemy mieszkaniec Skarżyska-Kamiennej, mieszkaniec Skarżyska Kościelnego i mieszkaniec Skarżyska Książęcego, ponieważ rzeczownik mieszkaniec wymaga, aby następująca po nim nazwa miejscowa przybrała postać dopełniacza. Nazwy mieszkańców skarżyszczanin i skarżyszczanka mimo swej niejednoznaczności są poprawne i używane (tylko na stronach internetowych ponad 700 przykładów), notuje je np. Jan Grzenia w Słowniku nazw własnych (choć Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego twierdzi, że od omawianych nazw miejscowych nazw mieszkańców się nie tworzy!). Dla pełnego obrazu dodać należy, że od wszystkich interesujących Pana nazw tworzy się tylko jeden przymiotnik – skarżyski.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-06
Dzień dobry, przygotowuję prezentację multimedialną i na pierwszym slajdzie ma być umieszczony napis: Na specjalne zlecenie: imię i nazwisko osoby zlecającej. Czy imię i nazwisko tej osoby ma być odmienione?
Koniecznie! Rzeczownik zlecenie wymaga, aby kolejny element przybrał formę dopełniacza, a zatem Na specjalne zlecenie Jana Kowalskiego. I raczej nie stosowałabym tu dwukropka.
Katarzyna Wyrwas
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2004-12-03
Dzień dobry! Wkrótce zostanę panią Wnękowicz i chciałabym się dowiedzieć czegoś więcej na temat tego nazwiska. Interesuje mnie jego odmiana zarówno w kategorii nazwisk męskich jak i żeńskich (w liczbie pojedynczej i mnogiej). Dziękuje i pozdrawiam serdecznie!
Nazwisko, które Pani będzie nosić, nie należy do trudnych w odmianie – formy męskie to: D. Wnękowicza, C. Wnękowiczowi, B. Wnękowicza, N. Wnękowiczem, Ms. Wnękowiczu. Kiedy nosicielką nazwiska o formie męskiej jest kobieta, nazwisko to pozostaje nieodmienione, jednak przy odmienionym imieniu, np. M. Maria Wnękowicz, DCMs. Marii Wnękowicz, B. Marię Wnękowicz, N. Marią Wnękowicz. Jako para małżeńska będą się Państwo nazywać Wnękowiczowie – DB. Wnękowiczów, C. Wnękowiczom, N. Wnękowiczami, Ms. Wnękowiczach. Jeżeli sobie Pani życzy, to może Pani nazywać siebie Panią Wnękowiczową, wtedy wersja nazwiska z przyrostkiem dzierżawczym -owa (tzw. nazwisko odmężowskie) będzie się odmieniać jak przymiotnik – M. Wnękowiczowa, DCMs. Wnękowiczowej, BN. Wnękowiczową. Córka Państwa (ewentualna) nazywana być może Wnękowiczówną – tak utworzone nazwiska córek mają również odmianę przymiotnikową: M. Wnękowiczówna, B. Wnękowiczówny, CMs. Wnękowiczównie, B. Wnękowiczównę, N. Wnękowiczówną.
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140