konferencje
strona główna
władze
struktura
publikacje
konferencje
studia
rekrutacja
licencjat
biblioteka
koło naukowe
aktualności
historia
kontakt
Eichendorff neu lesen
5- 7.10.2007, Łubowice k/Raciborza
Konferencja została zorganizowana w 150. rocznicę śmierci wybitnego poety niemieckiego romantyzmu przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Śląskiego, Górnośląskie Centrum
Kultury i Spotkań im. Eichendorffa w Łubowicach oraz Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej w Gliwicach.
Celem konferencji była refleksja nad twórczością Josepha von Eichendorffa, a także nad aktualnym przesłaniem jego zróżnicowanych
gatunkowo tekstów. Ponadto poruszone zostały kwestie recepcji dzieł pisarza w Polsce oraz problemy związane
z tłumaczeniem jego tekstów na
język polski.
program konferencji
Jednodniowa sesja została zorganizowana w celu uświetnienia przypadającej w maju 2006 roku rocznicy osiemdziesiątych urodzin Henryka Bereski (1926-2005). Stanowiła ona okazję do dyskusji o sylwetce i dorobku twórczym poety, wybitnego tłumacza, popularyzatora literatury polskiej w Niemczech i wydawcy, wielokrotnie nagradzanego i honorowanego w Niemczech i Polsce.
Współorganizatorem konferencji była Biblioteka Śląska w Katowicach, która na czas trwania sesji udostępniła salę audytoryjną Parnassos oraz rozpropagowała to wydarzenie wydając okolicznościowy plakat.
Konferencja miała charakter otwarty i obejmowała prezentację twórczości Henryka Bereski.
W trakcie sesji wygłoszono sześć referatów: Śląskie poezje Henryka Bereski (Grażyna B. Szewczyk; Uniwersytet Śląski), Henryk Bereska i Karl Dedecius. Podobieństwa i różnice w warsztacie translatologicznym (Krzysztof A. Kuczyński; Uniwersytet Łódzki), "Dla mnie Polska była Zachodem" - powiązania Henryka Bereski z polskimi środowiskami literackimi i ich oddziaływanie na jego pracę kulturalną w NRD (Agata Paluszek; Berlin), 'Wesele' St. Wyspiańskiego w przekładzie Henryka Bereski (Ewa Jurczyk; Uniwersytet Śląski), Henryk Bereska jako popularyzator literatury polskiej w Niemczech na przykładzie utworów Tadeusza Różewicza (Dariusz Makselon; Uniwersytet Śląski), Spuścizna Henryka Bereski w Collegium Polonicum w Słubicach (Błażej Kazimierczak; Słubice).
Obrady zakończyła projekcja filmu dokumentalnego poświęconego Henrykowi Beresce, autorstwa Wojciecha Sarnowicza. Dyskusję prowadzili autor oraz Michał Smolorz, producent filmu.
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w tomie:
Szewczyk, Grażyna Barbara (red.) (2006): Henryk Bereska. Poeta, tłumacz, popularyzator
literatury polskiej w Niemczech, Katowice.
Kattowitz/Katowice als deutsch-polnischer Kulturraum in den Jahren 1865-1939
Celem konferencji było uczczenie 140 rocznicy nadania Katowicom praw miejskich, określenie miejsca tego miasta w życiu kulturalnym Górnego Śląska jako regionu pogranicza w latach 1865-1939 oraz wskazanie aspektów historycznokulturowych wynikających z takiego położenia.
Współorganizatorami konferencji był Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Biblioteka Śląska. Konferencja odbywała się pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Katowice Piotra Uszoka oraz pod patronatem medialnym Polskiego Radia Katowice.
Pierwszego dnia konferencji obrady skupiły się wokół tematyki historycznej (dr Piotr Greiner (Uniwersytet Śląski), mgr Andrzej Złoty (Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego): "Kartograficzne wizerunki Katowic od XVI do połowy XX wieku i ich autorzy" oraz dr Piotr Chmiel (Stiftung Haus Oberschlesien): "Obraz Katowic w niemieckich i polskich monografiach miasta"), następnie historycznofilmowej (dr Urszula Biel (Gliwice): "Tematyka filmowa na łamach śląskiej prasy w okresie międzywojennym" oraz mgr Dagmara Rosół (Biblioteka Śląska): "Między polityką a przyjemnością. Repertuar katowickich kin w latach dwudziestych"), a zakończyły się projekcją filmu Jana Skarbka Malczewskiego pt. "Stolica Śląska Katowice" z ok. 1930 roku. Słowo wprowadzające wygłosił dr Jan Lewandowski (Instytucja Filmowa Silesia).
Drugi dzień konferencji poświęcony był przede wszystkim tematom z dziedziny literaturoznawstwa (Michał Skop (Uniwersytet Śląski): "Obraz Katowic w literackiej prasie niemieckiej", Grażyna Barbara Szewczyk (Uniwersytet Śląski): "Obraz Katowic w powieści Arnolda Ulitza Der große Janja", Monika Mańczyk-Krygiel (Uniwersytet Wrocławski): "Obraz Katowic w prozie Bruno Arndta"), językoznawstwa (Ewa Tobiasz (Uniwersytet Śląski): "Patroni katowickich ulic (1900-1939)", Małgorzata Płomińska i Wacław Miodek (Uniwersytet Śląski): "Nazewnictwo miejskie Katowic w okresie 1865-1939. Analiza semantyczna.") oraz historii rynku wydawniczego i prasowego (Robert Rduch (Uniwersytet Śląski): "Katowickie pismo Die Gäste", Tobiasz Janikowski (Uniwersytet Śląski): "Rola kulturotwórcza polsko-niemieckiego pisma Most" oraz Marek Kryś (Uniwersytet Śląski): "Niemieckie oficyny wydawnicze w Katowicach"). Dzieje Biblioteki Śląskiej, gospodarza konferencji, przedstawił jej dyrektor, prof. dr hab. Jan Malicki. Obrady zakończyły referat dr Irmy Koziny (Uniwersytet Śląski) dotyczący architektury Katowic w pierwszej połowie XX wieku oraz przygotowana przez studentki Instytutu Filologii Germańskiej prezentacja multimedialna zestawiająca fotografie Katowic sprzed lat z dzisiejszymi zdjęciami tych miejsc.
W piątek, trzeciego dnia konferencji, podjęto zagadnienia teologiczno-wyznaniowe (ks. dr Andrzej Nowicki: "Erich Przywara jako teolog pogranicza i dialogu", bp Tadeusz Szurman: "Ewangelicy w życiu kulturalnym Katowic"), a w późniejszej części - historycznokulturowe, związane z przejęciem Katowic przez stronę polską (prof. dr hab. Józef Śliwiok (Uniwersytet Śląski): "Towarzystwo Przyjaciół Nauk na Śląsku 1920-1942", dr Ilza Kowol (Uniwersytet Śląski): "Polskie Radio Katowice na pograniczu kultur 1927-1939", prof. dr hab. Marian Kisiel (Uniwersytet Śląski): "Polskie życie literackie na Górnym Śląsku", dr Elżbieta Nawrat: "Wybijanie się na samodzielność Teatru Polskiego w Katowicach w okresie 1922-1939"). Również w tym dniu uczestnicy konferencji usłyszeli wystąpienia gości z Niemiec, zarówno naukowców (dr Christian Lotz (Uniwersytet w Stuttgarcie): "Miasto Katowice w politycznych debatach podzielonych Niemiec", dr Tobias Weger (Uniwersytet w Oldenburgu): "Niemcy, Żydzi i Polacy. Rzeczywistość i stereotypy w obrazie Katowic we wspomnieniach Waltera Grünfelda"), jak i świadków historii i potomków przedstawicieli katowickich znakomitości w ubiegłych wiekach (Bernd Skiba: "Casimir Skiba i jego rodzina z perspektywy praprawnuka Bernda Skiby", Dirk Schneider: "Od adwokata do burmistrza. Prywatne zapiski i wspomnienia tajnego radcy prawnego Augusta Schneidera z wyborów na burmistrza w 1890 roku"). Wieczorem odbyło się spotkanie autorskie, w którym uczestniczyli niemiecki pisarz i publicysta dr Wolfgang Bittner oraz prof. dr hab. Peter Horst Neumann (Bayerische Kunstakademie).
W sobotę goście zwiedzali Katowice, m.in. Parafię Ewangelicką w Katowicach, Teatr im. St. Wyspiańskiego, Polskie Radio Katowice oraz Muzeum Historii Katowic.
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w tomie:
Szewczyk, Grażyna Barbara (red.)(2006): Katowice. Polsko-niemiecka przestrzeń kulturowa w latach 1865-1939, Katowice.
Friedrich Schiller aus heutiger Sicht
Konferencję zorganizowano z okazji dwusetnej rocznicy śmierci Fryderyka Schillera.
Celem wystąpień było wskazanie na nowe możliwości interpretacji wybitnego klasyka niemieckiego, próba dokonania oceny dotychczasowego stanu badań nad twórczością Schillera oraz odnalezienie aspektów ponadczasowych jego utworów, aktualnych również dla współczesnego czytelnika.
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w tomie:
Szewczyk, Grażyna Barbara, Dampc-Jarosz, Renata (red.)(2006): Friedrich Schiller - w dwusetną rocznicę śmierci, Wrocław.
Gerhart Hauptmanns Leben und Werk
Współorganizatorami konferencji były Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej w Gliwicach, Towarzystwo im. Gerharta Hauptmanna w Berlinie, Biblioteka Śląska i Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.
W czasie konferencji wygłoszono następujące referaty: "Dzieciństwo i młodość G. Hauptmanna" (dr Hans-Joachim Hahn, Jagniątków), "Gerhart Hauptmann w badaniach Wilhelma Szewczyka" (prof. Krzysztof A. Kuczyński, Uniwersytet Łódzki), "Recepcja twórczości Gerharta Hauptmanna na Górnym Śląsku" (prof. Grażyna B. Szewczyk, Uniwersytet Śląski), "Miejsce G. Hauptmanna w literaturze śląskiej i niemieckiej" (prof. Mirosława Czarnecka, Uniwersytet Wrocławski), "Postaci kobiece w dramatach Gerharta Hauptmanna" (dr Grażyna Krupińska, Uniwersytet Śląski), "Gerhart Hauptmann pomiędzy tradycją a naturalistyczną rewolucją" (prof. Andrea Rudolph, Uniwersytet Opolski), "Religijność w prozie Gerharta Hauptmanna" (dr Renata Dampc-Jarosz, Uniwersytet Śląski).
W czasie konferencji odbyła się prezentacja filmu: "Gerhart Hauptmann 1945-46" oraz spotkanie i dyskusja z reżyserem R. Stadnym. Konferencję zwieńczyła dyskusja panelowa nt. "Śląska literatura - pomost między kulturami i tożsamościami na Górnym Śląsku? Problem popularyzacji i akceptacji niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Górnym Śląsku", w której uczestniczyli prof. M. Czarnecka, H.-J. Hahn, prof. K. A. Kuczyński, K. Karwat (publicysta) i M. Wiatr (Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej).
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w tomie:
Szewczyk, Grażyna Barbara (red.) (2006): Gerhart Hauptmann. W sześćdziesiątą rocznicę śmierci, Katowice.
Oberschlesien und das Phänomen der Grenze im Werk Horst Bieneks
Współorganizatorami konferencji były Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Samorząd Miasta Gliwice.
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w dwóch tomach:
Szewczyk, Grażyna Barbara; Wiatr, Marcin (red.) (2003): Obraz Górnego Śląska i fenomen granicy w twórczości Horsta Bienka, Gliwice.
Szewczyk, Grażyna Barbara; Wiatr, Marcin (red.) (2003): Oberschlesien und das Phänomen der Grenze im Werk Horst Bieneks, Gliwice.
August Scholtis und der Kreis der schlesischen Dichter in Berlin
Konferencja odbyła się w ramach współpracy łączącej Instytut Filologii Germańskiej z Max-Hermann-Neisse-Institut przy Uniwersytecie w Düsseldorfie.
Referaty wygłoszone podczas konferencji ukazały się w dwóch tomach:
Szewczyk, Grażyna Barbara (red.) (2004): Nowoczesność i regionalizm w twórczości Augusta Scholtisa, Katowice.
Szewczyk, Grażyna Barbara; Witte, Bernd (red.) (2004): August Scholtis 1901-1969. Modernität und Regionalität im Werk von August Scholtis, Frankfurt a. M.
↑
